If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Bağlandığınız bilgisayar bir web filtresi kullanıyorsa, *.kastatic.org ve *.kasandbox.org adreslerinin engellerini kaldırmayı unutmayın.

Ana içerik
Güncel saat:0:00Toplam süre:3:11

Video açıklaması

Merhaba arkadaşlar,her sene bu gördüğünüz çiftçi 1 milyon kilo elma üretiyor. Evet 1 milyon kilo elma,bunu unutmayalım. ama burada bir sorun var, her sene elma fiyatları değişkenlik gösteriyor. Bazen hasattan sonra, kilo başına 30 kuruştan fazlaya satıyor ve ciddi para kazanıyor. Bazen de kilosu 10 kuruşa düşüyor ve maliyetlerini bile karşılayamıyor çiftçi. Eşitliğin diğer tarafında ise bir turta zinciri var. Bunların uzmanlık alanları elma turtaları. Elma fiyatları tavan yaptığında maliyetlerini karşılayamıyorlar ve zarar ediyorlar. Fiyatlar düştüğünde ise ödül kazanmış gibi oluyorlar. Fakat iki tarafta bu senaryodan memnun değiller, çünkü belirsizlik söz konusu ve onlar bunu sevmiyorlar. Bir yıl bolluk var, diğer yılsa kıtlık. Hasat zamanının yaklaştığını düşünelim. Elma üreticileri elma fiyatlarının kilosunun 10 kuruşa düşmesinden korkuyorlar. Çünkü elma fiyatları düşerse, ne olacak zarar edecekmiyiz diye düşünüyorlar. Tabi burada turta zinciri de korkuyor. Elma fiyatı 30 kuruşa çıkarsa bu sefer de turta zinciri zarar etmiş olacak. Şimdi yapabilecekleri şeyin ne olduğunu düşünelim? Bence bunların yapabilecekleri şey önceden anlaşmaktır. Gerçek pazar fiyatını yani, hasat sonrası oluşacak fiyatı dikkate almadan aralarında anlaşabilirler Belirli bir fiyattan işlem yapabilir ve bir sözleşme hazırlayabilirler. Bu sözleşmede turta zinciri belli bir tarihte, diyelim ki hasattan sonra, 1 milyon kilo elmayı kilosu 20 kuruştan satın almayı kabul eder. Bu iyi bir iş zinciri, çünkü piyasada oluşacak fiyata rağmen, elmanın kilosunun 20 kuruş olacağından emin olabilirler,böylece makul bir kar elde edecekler ve en azından geleceğe dönük makul bir tahminleri olacak ve işlerini buna göre planlayabilirler. Bu çiftçinin de işine gelecek, çünkü elmanın kilosunun 20 kuruş olması durumunda maliyetini karşılayacağını biliyor, kirayı ödeyecek, çalışanlarının maaşlarını ödeyecek, ailesini geçindirebilecek ve belirsizlik ortadan kalkacak. Burada oluşturduğumuz aslında bir alivre ya da önceden satış sözleşmesidir. Bu sözleşme, anlaşılacağı üzere bir anlaşmadır. Her iki taraf içinde,gelecekte belirli bir fiyattan işlem yapmak için bir yükümlülük gerektiriyor. Dolayısıyla hasat zamanında, bu sözleşmeyi hazırladıklarında, bir tarih belirleyecekler mesela 15 Kasım olsun ve 15 Kasım'da çiftçinin yükümlülüğü 1milyon kilo elmayı tedarik etmek, turta zincirinin yükümlülüğü ise kilosu 20 kuruştan elmaları almak için gerekli parayı temin etmektir. kısacası 200 bin lira bulmaktır. ve bu yolla her iki taraf ta fiyat belirsizliğini devre dışı bırakacaklar ve varlıklarını sürdürecekler.