Ana içerik
Güncel saat:0:00Toplam süre:9:51

Video açıklaması

Merhaba arkadaşlar, bu videomuzda günlük hayatta oldukça sık duyduğumuz tasarruf, harcama ve yatırım kavramları üzerinde duracağız. Tanıdıklarınızın borsaya yatırım yaptım dediğini veya yatırım amacıyla ev aldım dediğini duyabilirsiniz, bugün bu kavramları nasıl değerlendirebileceğimize ilişkin birlikte düşüneceğiz. Buradaki değerlendirme yöntemlerimizin hiç birinin ders kitabında yer almadığına eminim, bununla birlikte sizin bu konular hakkında sağlıklı bir bakış açısı oluşturabilmeniz için yardımcı olacağımı düşünüyorum. Eğer paranızı harcamaz ve biriktirirseniz, yani tasarruf yaparsanız paranızı değişik şekillerde kullanabilirsiniz. Şimdi öncelikle harcama ve tasarruf kavramlarını biraz netleştirmeye çalışalım. Diyelim ki 100,000 TL paramız var. Bu 100,000 TL ile bir fabrika kuruyoruz. Ne fabrikası olsun, diyelim ki araba fabrikası kuruyoruz ve diğer araba fabrikalarından çok daha etkin ve ucuz üretim yapacağız. Sanırım hepimiz bunun bir yatırım olduğu konusunda hemfikiriz. Peki bu niçin bir yatırım? Çünkü 100,000 TL'mi alıyorum ve bunu başlangıç tutarının üzerinde bir değer yaratacağını düşündüğüm bir yere yatırıyorum. Yatırım ve yatırımdan elde edilen gelirler üzerinden başka videolarımızı seyretmiş olabilirsiniz, bu videoda yatırımın getirisi konusuna çok fazla girmeyeceğim. Diyelim ki sokakta yaşayan evsiz birisiyim, ve bir şekilde 100,000 TL param oldu, piyangodan para çıktı veya miras kaldı diyelim. Evsiz olduğum için yatacak, dinlenecek, yıkanacak bir yerim yok. Yani sefil durumda olduğum için işe giremiyorum ve toplumun üretken bir ferdi olamıyorum. Bu durumdayken elime geçen 100,000 TL'yi, acil olan barınma ihtiyacımı karşılamak üzere basit bir ev yapmak için kullanabilirim. Bu durumda, 100.000 TL'mizi fabrika kurmak için değil, ev yapmak için kullanmış oluyoruz. Bu evde barınacağız, ev bize güvenlik sağlayacak, çocuklarım okula gidebilecek. Ben de doğru düzgün yıkanıp, iş aramaya başlayacağım. Böylece sokak başında durup dilenmek yerine bir işte çalışıp verimli hale geçeceğim. Bu durumda, ev için yapılan harcamanın da aslında bir yatırım olduğunu iddia edebiliriz. Zira bu 100,000 TL sayesinde getiri sağlamış oluyoruz. Yatırım üzerinden ne kadar getiri sağlandığını hesaplamak, fabrika örneğinde kolaydı. Bu örnekte ise o kadar kolay olmayacak. Evim olduğu için güvendeyim, ben de artık işe girip üretken olabiliyorum, çocuklarım artık okula gidebiliyor dolayısı ile büyüdüklerinde onlar da sokakta olmak yerine toplumun üretken bireyleri olabilecekler. Bunların tamamının ekonomik değerini hesaplamak zor, ancak diyelim ki bir fabrikada işe girdim ve yılda 30,000 TL kazanabiliyorum. Veya çiftçilik yapmaya başladım, yaptığım ne olursa olsun toplum için bir değer üretiyorum. Çocuklarım eğitim almasalardı büyüdüklerinde yılda 10,000 TL kazanabileceklerdi, diyelim ki onlar da artık daha iyi eğitim alabilecekleri için yılda 20,000 TL'lik değer yaratabilecekler. Kısacası, yaratılan bu farkın tamamı aslında yapılan bu yatırımın getirisi olacak. Dolayısı ile, bu ev alımını da ben bir yatırım olarak değerlendiriyorum. Şimdi başka bir senaryo üzerinde düşünelim. Diyelim ki benim zaten bir evim var. Ailece mutlu mutlu yaşıyoruz, benim işim var, çocuklar okula gidiyor, Allaha çok şükür diyeceğimiz her şeyimiz tamam. 100,000 TL param var. Bunu sarı ile yazalım. Diyelim ki bu parayla önce lüks bir mutfak yaptırıyorum, granit tezgahlar, çelik beyaz eşyalar. Eve bir de banyo daha ekletiyorum, içine de jakuzi. Zemini masif parkeye çeviriyorum. Bir de 100 metrekarelik kış bahçesi yaptırdım, eşim çok etkilenecek bu ihtişamı gördüğünde. Kısacası paramı evimi daha şık, daha lüks hale getirmek için kullanıyorum. Sizce bunlar harcama mı, yoksa yatırım mı? Günlük yaşamda karşılaştığınız pek çok kişi size bunun bir yatırım olduğunu söyleyecektir. Evin içine 100,000 TL'lik yatırım yaptığınızda, evinizin toplam değerinin 150,000 TL yükseleceğini ve böylece yatırdığınız paranın üstüne 50,000 TL kazanacağınızı iddia ediyor olabilirler. Bence bu sadece spekülasyon, evin toplam değerinin yapılan yatırımdan daha fazla yükseleceğinin garantisini kim verebilir ki. Benim bakış açıma göre bu bir harcamadır. Harcama olduğu için bunu kırmızı renkle yazacağım. Burada ekonomik anlamda düşündüğümüzde neler oluyor? Evin içinde kullanılan lüks malzeme veya eklenen yeni alanlar, o evde yaşayan kişilerin daha verimli olmasını sağlıyor mu? Hayır. Bunlar sizin yeni bir şey keşfetmenize veya geliştirmenize yardımcı olan şeyler değil, tam aksine işe odaklanmanızı engelleyebilecek unsurlar. Üstelik evin kullanım alanını büyüttüğünüz için ısıtma ve soğutma giderleriniz de yükselecek. Dolayısı ile buraya yatırdığınız 100,000 TL ile toplumun refahını artırmak için değer yaratmış olmuyorsunuz. Daha önceki iki örnekte ise tüm toplumun refahını yükseltecek, zenginliğini artıracak yatırımlardan bahsediyorduk. Tüm pastayı büyütecek örneklerdi, son örneğimiz ise böyle değil, sizin kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlıyor olabilir ancak üretkenlik açısından katma değeri olmayan bir harcamadan bahsediyoruz. Yaptığınız bu harcamanın karşılığını alabilmeniz için, sizin 100,000 TL harcadığınız bu evin toplam değerinin 150,000 TL yükseldiğini düşünen ve evinizi satın almak isteyen birisini bulmanız gerekecek. Ve eğer evi satmayıp kullanmaya devam edecekseniz, yaptığınız yatırım da aşınacak, kullanıldıkça değeri düşecek. Bu 100,000 TL'yi aslında sadece zevkinizi tatmin etmek için harcamış olduğunuz anlamına gelecek. Sanırım yatırım ve harcamayı ayırmak için en önemli kriter, yapılan yatırımın toplumun tamamı için artı değer yaratıp yaratmadığıdır. Fabrika bir yatırım idi. Kişinin ve ailesinin barınma ihtiyacını karşılayan, çalışarak üretime katılmalarına yardımcı olan basit bir ev de topluma değer katıyordu. Başka birisinin sizin yaptığınız dekoratif düzenlemeleri çok beğenerek eviniz için daha fazla para ödeyeceğini düşünerek yapılanın ise sadece spekülasyon olduğunu, yatırım olmadığını düşünüyorum. Bu bir harcama, zira toplum için artı değer yaratmıyor. Bu konuya bir sonraki videomuzda devam edeceğiz.