If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Bağlandığınız bilgisayar bir web filtresi kullanıyorsa, *.kastatic.org ve *.kasandbox.org adreslerinin engellerini kaldırmayı unutmayın.

Ana içerik
Güncel saat:0:00Toplam süre:6:07

Kredi Verilebilir Fonlar Teorisi ve IS (Yatırım-Tasarruf) Eğrisi

Video açıklaması

Son dersimizde YT eğrisi üzerinde konuşmaya başlamıştık Eğer ekonomi derslerinizi İngilizce alıyorsanız, bu tanımı IS (ayes) eğrisi yani investments-savings (investmınts-seyvingz) olarak duymuş olabilirsiniz Bu eğriyi, yatırım açısından incelemiştik Faiz oranlarının, yapılan yatırım miktarını belirlediğini ve dolayısı ile gerçekleşen üretim miktarının Denge noktasını etkilediğini belirtmiştik Faiz oranları yüksekken, yapılan yatırım miktarı azalıyordu Yatırımlar az olduğunda üretim dengeleri de daha düşük seviyelerde oluşuyordu Yani burada gördüğümüz senaryo, buraya daha yakın Reel faiz oranlarının düşük olduğu ortamlarda ise planlanan yatırımlar artıyor ve Bu da üretim dengesinin daha yüksek bir yerde oluşmasını sağlıyor Bu senaryomuz da bu taraftakiydi Bir önceki videomuzda bu konuların üzerinde durmuştuk, konuyu yatırımlar açısından incelemiştik Bu videomuzda ise tamamen aynı örneği kullanacağız, ama bu sefer konuyu tasarruflar açısından değerlendireceğiz Tasarruflar açısından düşündüğümüzde, temel etkeni faiz değil, GSYİH olarak alacağız GSYİH, yani gayrı safi yurt içi hasıla, bunun tanımını tekrar verelim Bir ülke sınırları içerisinde belli bir zaman diliminde Üretilen tüm nihai mal ve hizmetlerin Para birimi cinsinden değerine denir GSYİH'nın harcama modelini düşünelim GSYİH, toplam gelir, toplam üretim- nasıl düşünmek isterseniz Eşittir toplam tüketici harcamaları.Ki toplam tüketici harcamaları da aslında harcanabilir gelirin bir fonksiyonudur G-V yani gelirler eksi vergiler Harcanabilir geliri vericek bize Artı yatırımlar artı kamu harcamaları Net ihracatı da ekleyebilirdim, ancak örneğimizin Basit olması için bunu eklemeyi düşünmüyorum kapalı bir ekonomide yaşadığımızı varsayalım. Bu basitleştirme sayesinde yatırımlara ve tasarruflara Daha rahat odaklanacağız Buradan yatırımı nasıl buluruz bakalım Yatırımı bulmak için eşitliğin her iki tarafından bu parçayı ve bu parçayı çıkartacağım Böylece 'toplam gelir' eksi 'toplam tüketici harcaması' eksi 'toplam kamu harcaması' olacak Bu da eşittir, böylece eşitliğin sağ tarafında sadece yatırımlar kaldı Sol tarafta 'toplam gelir' eksi 'tüketici harcaması' eksi 'kamu harcaması' var Buradakileri 'toplam tasarruf' olarak düşünebilirsiniz İnsanlar tasarruf yaptıklarında, gidip bu birikimlerini bankalara yatırırlar, bankalar da bu birikimleri kredi olarak başkalarına kullandırır Böylece bu para yatırımlara dönüşür Burada gördüğümüz durumda, tasarruflar yatırımlara eşit, bu sebeple de bu eğriyi yatırım-tasarruf eğrisi olarak adlandırıyoruz Harcama modeline baktığımızda,harcamalar ve tasarruflar aslında aynı şey Yani bu yatırım-tasarruf eğrisine bakmanın iki yolu var Yatırımlar açısından bakabilirsiniz, veya tasarruflar açısından bakabilirsiniz Bu açıdan baktığınızda biraz daha farklı düşünebilirsiniz Tasarruflar açısından baktığınızda 'GSYİH yükselirse ne olur? GSYİH burada olsaydı durum nasıl olurdu? Bu şekilde düşünebilirsiniz Eğer GSYİH yükselirse, GSYİH'nın bir fonksiyonu olan harcamalar da yükselecektir Ancak aynı miktarda yükselmeyecektir Buradaki ifade kadar yükselecektir Lineer bir ilişki olduğunu düşünelim, çarpı marjinal tüketim eğilimi kadar yükselicektir Marjinal tüketim eğilimi de 1'den küçük, sıfır ile 1 arasında dolayısıyla bu diğerinden daha az yükselecek Örneğimizin basit kalması için, bu aşamada 'Kamu harcamaları' kaleminin aynı kaldığını, yani Kamu harcamalarında değişiklik olmadığını varsayalım Kamu harcamalarının sabit olduğu varsayımı altında toplam gelir yükselirse Bu durumda toplam tasarruflar da yükselecektir Tasarruflar yükselirse, kredi olarak kullandırılabilecek daha fazla para olacaktır Mesela kullandırılabilecek daha fazla para olursa bu durumda faiz oranları nasıl etkilenir? Biliyorsunuz faiz oranları, borçlanmanın fiyatı, yani aslında paranın fiyatı Eğer bir şeyden daha çok olursa, o şeyin fiyatı düşer. Kısacası, eğer tasarruflar artarsa bu durumda reel faiz oranları düşecektir. Eğer GSYİH'nız yükseliyorsa, bunun olası sonucu faiz oranlarının düşmesidir Konuyu bir kez daha GSYİH'nın faiz oranlarını nasıl etkilediğini düşünerek ele alırsak Burada tasarruflar yüksek, dolayısıyla da faiz oranları düşük Diğer yönden bakacak olursak, eğer geliriniz düşükse burası da düşecek, ancak bunun kadar düşmeyecek Hatırlayın marjinal tüketim eğilimi 1'den küçük şurada görmüştük, tam burada görmüştük, böylece toplamda tasarruflar düşecek Yine kamu harcamalarının sabit kaldığını varsaydık Bu durumda tasarruflar düşecek ve kredi olarak kullandırılabilecek daha az fon olacak yani Krediye dönüşecek tasarruf daha az Eğer bir şeyin arzı düşerse ne oluğunu hatırlayalım Fiyatı yükselecek, paranın fiyatı olan faiz yükselecek, yani kredi faizleri yükselecek Bu durumda kredi faizleri yükseliyor bu yönde hareket ediyor Eğer toplam gelir azalırsa, kredi olarak kullandırılabilecek fonlar azalmış oluyor Kredi faizleri de yükseldi Bir kez daha aynı yatırım- tasarruf eğrisini gördük Buradan çıkartabileceğimiz iki sonuç var Birincisi eğrinin isminin niçin yatırım-tasarruf eğrisi olduğu Bu açıdan baktığımızda ikisi aynı şey Bir kişinin tasarrufu, başka bir kişinin yatırımı olabilir Yatırım bakış açısından düşündüğümüzde ise Y'yi etkileyen temel faktörün r yani faiz oranı olduğunu düşünmüştük Diğer yönden baktığımızda Y tasarrufları etkliyor, bu da r'yi yani faiz oranlarını etkiliyor Ancak bu model için birebir aynı ilişkiyi sağlıyor Görüşmek üzere, hoşça kalın