If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Bağlandığınız bilgisayar bir web filtresi kullanıyorsa, *.kastatic.org ve *.kasandbox.org adreslerinin engellerini kaldırmayı unutmayın.

Ana içerik
Güncel saat:0:00Toplam süre:2:28

Video açıklaması

İtalya'nın Roma şehrinde yer alan Roma Forumu'nda Antik Roma uygarlığının özenle ortaya çıkarılan ve korunan kalıntıları arasındayız. Arkeologlar eski uygarlıkların izlerini ararken kazı yapar, ve antik kalıntılarının ne kadar derinde yer aldığını hep duyarız. Peki hiç düşündünüz mü bu nasıl oluyor? Eski uygarlıkların üzerileri nasıl kaplanıyor? O zaman yaşayan insanlar da bizim gibiydiler. Yaptığımız her harekette, satın aldığımız her şeyde, arkamızda bir iz bırakırız. Antik Roma döneminde yaşamış olanlar mekan kullanımı konusunda oldukça etkindiler, ve yangın veya diğer sebeplerden kaynaklanan bir yıkım söz konusu olduğunda şunu söylerlerdi. 'Burayı düzleyelim. Zemin katını bodruma çevirelim. Molozları etrafa yayıp yüzeyi yükseltelim ve yeni binanın temelini oluşturalım.' Yani, Romalıların yangın, sel veya deprem gibi afetler sonrasında şehirlerini yeniden ayağa kaldırma yöntemleri bizimkinden oldukça farklı. Örneğin ABD'de yaşanan Katrina kasırgasından sonra, enkaz kaldırıldı. Ancak Romalılar için bu fazla külfetli bir çaba olurdu. O kadar yıkıntıyı taşımaya niye uğraşasınız ki? Zemini düz hale getirin ve şehrinizi daha yüksekte yeniden kurun. Burada Forumda durduğumuzda, biz biraz aşağıda duruyoruz. Etrafımızda yer alan cadde ve sokaklar ise yukarıda. Acaba şu anda daha eski zamana ait bir zeminde mi duruyoruz? Cevap evet, altımızda da antik Roma uygarlığına ait pek çok katman daha var. Burayı 6 metre daha kazarsak farklı bir döneme ait kalıntıları buluruz, ve bulacağımız her tarihi yapı kendi dönemini simgeleyen ayrı bir örnek olur. Mesela burada gördüğümüz Julia Bazilikası. 283 yılındaki yangından sonra inşa edilmiş. Julius Cesar tarafından inşasına başlanan ve Augustus döneminde tamamlanan yapı yanmış ve yangından sonra aynı yere Julia bazilikası yapılmış. Yani başka bir deyişle bu yapı, 2. yüzyılda yapılmış olan bazilikanın ve antik Roma dönemi evlerinin üstüne yapılmış. Dolayısı ile binalar yenilenirken, bir katmanın üzerine bir diğer katman gelmiş. Burada biraz duralım, aklımıza gelen önemli bir soru var. Arkeologlar kazı yaparken nerede, hangi katmanda duracaklarına nasıl karar veriyorlar? Zira kazmaya devam ettikçe tarihin daha eski dönemlerine ulaşacaklarını biliyorlar. İşin aslı şu; kazı yapılırken ulaşılan yapının ve eserlerin durumu bu kararı verirken onlara yardımcı oluyor. Örneğin ulaştığınız binanın zemini kırıksa daha önceki bir döneme ulaşmak için kazmaya devam etmek mantıklı olabilir. Piazza Forumu'nun bugünkü durumunu almasında da bu yöntem izlenmiş ve arkeologların tatminkar bulduğu seviyeye kadar kazı yapılmış. Gördüklerimiz büyük ölçüde Augustan'dan 2. yüzyıla kadar olan dönemin kalıntıları. Roma Forumu'nda kazdıkça daha eski katmanlara ulaşma olasılığı çok yüksek. Bilinmeyene doğru yeniden bir kazıya başlayarak şu an bulunmuş olan tarihi kalıntıları mahvetmemek için nerede durulacağını da iyi belirlemek önemli diyebilir miyiz evet kesinlikle diyebiliriz.
AP® sınavı College Board kurumunun tescilli markasıdır ve College Board bu kaynağı kontrol etmemiştir.