If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Bağlandığınız bilgisayar bir web filtresi kullanıyorsa, *.kastatic.org ve *.kasandbox.org adreslerinin engellerini kaldırmayı unutmayın.

Ana içerik
Güncel saat:0:00Toplam süre:4:26

Ders 2: Ritim, Noktalı Notalar, Bağlar ve Esler

Video açıklaması

Bir önceki derste anlattığımız notalar yazıldıkları zaman bir ritm oluştururlar. Dört çeyrek nota muntazam bir ritm oluşturur, eğer farklı nota değerleri kullanırsak daha farklı bir ritm elde ederiz. Örneğin, Brahms’ın Academik Festival’inin üvertürünü dinlediğimizde çeşitli nota değerleri duyarız. İlk ölçüde sekiz adet sekizlik nota bulunur. İkinci ve üçüncü ölçülerde ise bir çeyrek nota, iki sekizlik nota, bir çeyrek nota ve iki sekizlik notadan oluşan bir kalıp devam eder. Dördüncü ölçüde yine sekiz adet sekizlik nota vardır. Beşinci ölçü bir çeyrek nota, iki sekizlik ve iki çeyrek nota ile ilerler. Altıncı ölçüde iki adet yarım nota bulunur. Bazen notanın yanında bir nokta görürüz. Şu anda ekranda yarım notadan sonra gelen noktayı görüyorsunuz. Bunun gibi her nokta, yanına yazıldığı notaya, o notanın değerinin yarısı kadar uzunluk ekler. 4/4 zamanında, 4-4' lük zamanında bir yarım nota iki vuruş sürer, bunu biliyoruz. Yarım notaya bir nokta eklersek, süresi üç vuruşa çıkar. Bunu yazmanın ikinci bir yolu daha vardır. Yarım notanın yanına bir çeyrek nota yazılır ve iki nota aşağıdan veya yukarıdan bir bağ ile birleştirilir. Noktalı bir yarım nota ve bir yarım nota ile bağlanmış bir çeyrek nota aynı şeydir. Beethoven’ın 5. Senfonisi’nin son muvmanının ortasına baktığımızda, ilk ölçüde noktalı bir yarım notayı bir çeyrek notanın takip ettiğini görürüz. İkinci ölçü dört adet çeyrek notayla devam eder. Bu şablon pek çok defa tekrarlanır. Obualar, klarnetler ve fagotlar bu şablonu üç defa çalarlar ve devamında tüm orkestra forte, yani yüksek tuşeyle aynı şablonun bir yorumunu çalar. Artık noktalı bir çeyrek notaya baktığımızda, buradaki noktanın çeyrek notanın yarısı değere, yani sekizlik notanın değerine sahip olduğunu biliyoruz. Bunu sekizlik notayla bağlanmış bir çeyrek nota olarak da yazabiliriz. Dvorak’ın Yeni Dünya Senfoni’sinin son muvmanına baktığımızda dinleyeceğimiz melodiyi oluşturan notaların şöyle olduğunu görürüz. birinci ölçüde bir yarım notayı iki çeyrek notanın takip eder, ikinci ölçüde noktalı bir çeyrekliği bir sekizlik nota ve sonrasında bir yarım nota izler, üçüncü ölçüde bir yarım notadan sonra bir çeyrek nota ve devamında iki sekizlik nota gelir ve dördüncü ölçüde noktalı bir yarım notadan sonra bir çeyrek nota gelir. Şimdi Tchaikovsky’nin 4. Senfonisi’nin son muvmanının açılışına bakalım. Burada onaltılık notalarla karşılaşacağız. Birinci ölçüyü, bir yarım notayı takip eden noktalı bir çeyrek nota ve bir sekizlik nota oluşturur. İkinci ölçü ise tamamen onaltılık notalardan meydana gelir. Üçüncü ölçüde, üç vuruş onaltılık notayı iki adet sekizlik nota izler. Dördüncü ölçüde ise sessizlik hakimdir. Bu sessiz kısımları sus ya da es dediğimiz işaretlerle belirtiriz. Her nota değerine denk gelen bir es mevcuttur. Tam notalık bir es, dizideki çizgilerden birinin altındaki dikdörtgen bir şekille gösterilir. Yarım notalık es bu çizgilerden birinin üstündeki dikdörtgen blokla belirtilir. Çeyrek notalık es ekranda gördüğünüz bu şekle benzer. Sekizlik es, ucunda bayrağı olan bir sapla gösterilir. Onaltılık esin iki, otuzikilik esin ise üç bayrağı vardır. Esleri izleyen noktalar aynı notalarda olduğu gibi, izlediği değerin yarısı değere sahiptir.