If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Bağlandığınız bilgisayar bir web filtresi kullanıyorsa, *.kastatic.org ve *.kasandbox.org adreslerinin engellerini kaldırmayı unutmayın.

Ana içerik

Tersinir Fonksiyonlar

Her fonksiyonun tersi yoktur. Tersi olan fonksiyonlar, "tersinir" olarak adlandırılır. Bir fonksiyonun tersinir olup olmadığını nasıl anlayabileceğimizi öğrenelim.
Ters fonksiyonlar, en genel anlamıyla, birbirini ''tersine çeviren'' fonksiyonlardır. Örneğin, eğer f fonksiyonu a'yı b'ye götürüyor ise, bu durumda tersi olan f, start superscript, minus, 1, end superscript, b'yi a'ya götürüyor olmalıdır.

Tüm fonksiyonların ters fonksiyonu var mıdır?

Aşağıdaki tabloyla tanımlanmış h sonlu fonksiyonunu düşünün.
x1234
h, left parenthesis, x, right parenthesis2125
h fonksiyonu için bir eşleşme şeması yaratabiliriz.
Tersini, h, start superscript, minus, 1, end superscript, bulmak için şimdi eşleşmeyi tersine çevirelim.
Burada, h, start superscript, minus, 1, end superscript'in 2 girdisini iki farklı çıktıyla eşleştirdiğine dikkat edin: 1 ve 3. Bu, h, start superscript, minus, 1, end superscript'in bir fonksiyon olmadığı anlamını taşır.
h'nin tersi bir fonksiyon olmadığı için, h tersinir değildir deriz.
Genel olarak, eğer her girdinin bir özgün çıktısı varsa, fonksiyon tersinirdir. Yani, her çıktı tam olarak bir girdi ile eşleşmelidir. Böylece, eşleşme tersine çevrildiğinde, bu gene bir fonksiyon olacaktır!
Burada tersinir bir g fonksiyonu örneği vardır. Tersinin, gerçekten bir fonksiyon olduğuna dikkat edin.

Konuyu ne kadar anladığınızı kontrol edin

1) f bu tabloyla tanımlanan sonlu bir fonksiyondur.
xminus, 2minus, 1space, space, space, 0space, space, space, 1space, space, space, 2
f, left parenthesis, x, right parenthesis21356
f tersinir bir fonksiyon mudur?
1 cevap seçin:
1 cevap seçin:

2) g bu tabloyla tanımlanan sonlu bir fonksiyondur.
x2581019
g, left parenthesis, x, right parenthesisminus, 2minus, 3minus, 216
g tersinir bir fonksiyon mudur?
1 cevap seçin:
1 cevap seçin:

Zor Problem

3*) f, left parenthesis, x, right parenthesis, equals, x, squared tersinir bir fonksiyon mudur?
1 cevap seçin:
1 cevap seçin:

Tersinir fonksiyonlar ve grafikleri

y, equals, x, squared fonksiyonunun grafiğini düşünün.
Eğer her girdinin özgün bir çıktısı varsa, o fonksiyonun tersinir olduğunu biliyoruz. Başka şekilde ifade edersek, her çıktı tam olarak bir girdi ile eşleşmelidir.
Ancak y, equals, x, squared için durum böyle değildir.
Örneğin, 4 çıktısını ele alalım. y, equals, 4 doğrusunu çizerek, 4 doğrusuyla ilişkili olan iki girdi, 2 ve minus, 2, görebildiğinize dikkat edin.
Aslında, eğer yatay doğruyu yukarı aşağı hareket ettirirseniz, çoğu çıktının iki girdiyle ilişkili olduğunu göreceksiniz. Dolayısıyla, y, equals, x, squared fonksiyonu tersinir olmayan bir fonksiyondur.
Bunun aksine, y, equals, x, cubed fonksiyonunu düşünün.
Eğer yatay bir doğru alır ve bunu grafikte aşağıya yukarıya kaydırırsak, fonksiyonu sadece bir noktada keser!
Bu, her çıktının tam olarak bir girdiyle eşleştiği anlamını taşımaktadır. Başka şekilde ifade edersek, her girdinin özgün bir çıktısı vardır. y, equals, x, cubed fonksiyonu tersinirdir.
Yukarıdaki akıl yürütme, yatay doğru testi olarak adlandırılır: Genel olarak, bir f fonksiyonu eğer yatay doğru testini geçerse tersinirdir.

Konuyu ne kadar anladığınızı kontrol edin

4) g tersinir midir?
1 cevap seçin:
1 cevap seçin:

4) h tersinir midir?
1 cevap seçin:
1 cevap seçin: