If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Bağlandığınız bilgisayar bir web filtresi kullanıyorsa, *.kastatic.org ve *.kasandbox.org adreslerinin engellerini kaldırmayı unutmayın.

Ana içerik

1,5xÇA Kuralıyla Aykırı Değerleri Belirleyelim

Aykırı değerler, bir dağılımda genel şablonun dışında kalan noktalardır.
Aşağıdaki dağılım, 19 adayın bir sürücü sınavdan aldıkları puanlarını gösterir. Kaç aykırı değer görüyorsunuz?
Bazıları 5 aykırı değer olduğunu söylerken, başkaları da aynı fikirde olmayıp 3 veya 4 aykırı değer olduğunu söyleyebilirler. İstatistikçiler hangi değerin aykırı değer olup olmadığını tanımlamak için birçok yol tanımlamışlardır.
Yaygın kullanılan bir kural, eğer bir veri noktası, üçüncü çeyreğin 1,5ÇA üzerinde veya birinci çeyreğin aynı oranda altındaysa, bu veri noktasının aykırı bir değer olduğunu belirtir. Farklı şekilde söylersek, düşük aykırı değerler Ç11,5ÇA'nın altında ve yüksek aykırı değerler de Ç3+1,5ÇA'nın üzerindedir.
Üstteki dağılımda bunu deneyelim.

Adım 1) Medyanı, çeyrekleri ve çeyrekler açıklığını bulun

Listelenen 19 puan bunlardır.
5, 7, 10, 15, 19, 21, 21, 22, 22, 23, 23, 23, 23, 23, 24, 24, 24, 24, 25
Medyan nedir?
medyan=
  • Cevabınız şöyle olmalı
  • bir tam sayı, 6 gibi
  • basit kesir, 3/5 gibi
  • birleşik kesir, 7/4 gibi
  • 1 3/4 gibi bir tam sayılı kesir
  • 0,75 gibi bir tam ondalık sayı
  • pi'nin katı, 12gibi pi veya 2/3 pi

Birinci çeyrek nedir?
Ç1=
  • Cevabınız şöyle olmalı
  • bir tam sayı, 6 gibi
  • basit kesir, 3/5 gibi
  • birleşik kesir, 7/4 gibi
  • 1 3/4 gibi bir tam sayılı kesir
  • 0,75 gibi bir tam ondalık sayı
  • pi'nin katı, 12gibi pi veya 2/3 pi

Üçüncü çeyrek nedir?
Ç3=
  • Cevabınız şöyle olmalı
  • bir tam sayı, 6 gibi
  • basit kesir, 3/5 gibi
  • birleşik kesir, 7/4 gibi
  • 1 3/4 gibi bir tam sayılı kesir
  • 0,75 gibi bir tam ondalık sayı
  • pi'nin katı, 12gibi pi veya 2/3 pi

Çeyrekler açıklığı nedir?
ÇA=
  • Cevabınız şöyle olmalı
  • bir tam sayı, 6 gibi
  • basit kesir, 3/5 gibi
  • birleşik kesir, 7/4 gibi
  • 1 3/4 gibi bir tam sayılı kesir
  • 0,75 gibi bir tam ondalık sayı
  • pi'nin katı, 12gibi pi veya 2/3 pi

Adım 2) Birinci çeyreğin altındaki 1,5ÇA değerini hesaplayın ve düşük aykırı değerleri kontrol edin.

problem b
Ç11,5ÇA değerini hesaplayın
Ç11,5ÇA=
  • Cevabınız şöyle olmalı
  • bir tam sayı, 6 gibi
  • basit kesir, 3/5 gibi
  • birleşik kesir, 7/4 gibi
  • 1 3/4 gibi bir tam sayılı kesir
  • 0,75 gibi bir tam ondalık sayı
  • pi'nin katı, 12gibi pi veya 2/3 pi

problem b
Kaç veri noktasının düşük aykırı değer olduğunu söyleyebiliriz?
1 cevap seçin:

Adım 3) Üçüncü çeyreğin üstünde 1,5ÇA değerini hesaplayın ve yüksek aykırı değerleri kontrol edin.

problem b
Ç3+1,5ÇA değerini hesaplayın
Ç3+1,5ÇA=
  • Cevabınız şöyle olmalı
  • bir tam sayı, 6 gibi
  • basit kesir, 3/5 gibi
  • birleşik kesir, 7/4 gibi
  • 1 3/4 gibi bir tam sayılı kesir
  • 0,75 gibi bir tam ondalık sayı
  • pi'nin katı, 12gibi pi veya 2/3 pi

problem b
Kaç veri noktasının yüksek aykırı değer olduğunu söyleyebiliriz?
1 cevap seçin:

Ekstra öğrenme: Aykırı değerler kutu-bıyık grafiklerinde nasıl gösterilir?

Kutu-bıyık grafikleri, aykırı değerleri genelde grafiğin geri kalanından ayrı noktalar olarak gösterirler.
Burada, yukarıdaki dağılımın aykırı değerlerini göstermeyen bir kutu bıyık grafiği görülmektedir.
Burada, aynı dağılımın aykırı değerlerini gösteren bir kutu bıyık grafiği görülmektedir.
Aykırı değerlerin noktalar şeklinde gösterildiğine ve bıyığın değişmesi gerektiğine dikkat edin. Bıyık, veri kümesinde aykırı değer olmayan en uzaktaki noktaya, yani 15'e uzanmak zorunda.
Karşılaştırma için, orijinal veri kümesini burada yeniden bulabilirsiniz.

Tartışmaya katılmak ister misiniz?

Henüz gönderi yok.
İngilizce biliyor musunuz? Khan Academy'nin İngilizce sitesinde neler olduğunu görmek için buraya tıklayın.