If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Bağlandığınız bilgisayar bir web filtresi kullanıyorsa, *.kastatic.org ve *.kasandbox.org adreslerinin engellerini kaldırmayı unutmayın.

Ana içerik

Brønsted-Lowry Asit Baz Kuramı (Teorisi)

Brønsted-Lowry asit ve bazlarının, güçlü ve zayıf asitler ve bazların tanımlarını, ayrıca konjuge asit-baz çiftlerini nasıl belirleyebileceğimizi öğrenelim.

Önemli noktalar

  • Bir Brønsted-Lowry asidi, bir proton (start text, H, end text, start superscript, plus, end superscript) verebilme kapasitesine sahip herhangi bir türdür.
  • Bir Brønsted-Lowry bazı, bağlanmak için bir yalın elektron çifti gerektiren bir proton (start text, H, end text, start superscript, plus, end superscript) alabilme kapasitesine sahip herhangi bir türdür.
  • Su amfoterik tir, yani hem Brønsted-Lowry asidi hem de Brønsted-Lowry bazı gibi davranabilir.
  • Kuvvetli asit ve bazlar sulu çözeltilerde tamamen iyonize olurken zayıf asit ve bazlar kısmen iyonize olurlar.
  • Bir Brønsted-Lowry asidinin konjuge (eşlenik) bazı; bir asit, bir proton verdiğinde oluşan ortaya çıkan türdür. Bir Brønsted-Lowry bazının konjuge (eşlenik) asidi ise; bir baz, bir proton aldığında ortaya çıkan tür olarak tanımlanabilir.
  • Bir konjuge (eşlenik) asit-baz çiftindeki iki tür; asidin konjuge (eşlenik) bazdan bir fazla start text, H, end text, start superscript, plus, end superscript'e sahip olması dışında aynı moleküler formüle sahiptir.

Giriş

Çeşitli taze ve paketlenmiş balıkların buzun üstünde sergilendiği bir balık pazarı.
Deniz mahsülleri, parçalanarak, karakteristik olarak ''balıksı'' bir kokusu olan zayıf bazlar olarak da tanımlayabileceğimiz aminleri oluşturabilecek bileşiklere sahiptir. Görsel hakları: from pixabay, CC0 public domain
Arrhenius asitleri ve bazları hakkındaki önceki bir makalede Arrhenius asitlerinin bir sulu çözeltideki start text, H, end text, start superscript, plus, end superscript konsantrasyonunu arttırabilen; Arrhenius bazlarının ise bir sulu çözeltideki start text, O, H, end text, start superscript, minus, end superscript konsantrasyonunu arttırabilen türler olduğunu öğrendik. Arrhenius teorisinin önemli bir sınırlaması, sadece sudaki asit-baz davranışını açıklayabilmesidir. Bu makalede, daha fazla sayıda kimyasal tepkime için geçerli olan daha genel Brønsted-Lowry teorisini ele alacağız.

Asit ve bazların Bronsted-Lowry tanımı

Brønsted-Lowry teorisi, asit-baz etkileşimlerini kimyasal maddeler arasındaki proton transferi olarak açıklar. Bir Brønsted-Lowry asidi, bir proton (start text, H, end text, start superscript, plus, end superscript) verebilen; bir Brønsted-Lowry bazı ise bir proton alabilen herhangi bir türdür. Kimyasal yapı açısından bu, herhangi bir Brønsted-Lowry asidinin start text, H, end text, start superscript, plus, end superscript olarak ayrışabilen bir hidrojen içermesi gerektiği anlamına gelir. Bir proton alabilmek için, bir Brønsted-Lowry bazının protonla yeni bir bağ oluşturacak en az bir yalın elektron çiftine sahip olması gerekir.
Brønsted-Lowry tanımına göre bir asit-baz tepkimesi, bir protonun bir asitten bir baza aktarıldığı herhangi bir tepkimedir. Brønsted-Lowry tanımlarını, herhangi bir çözücünün içinde veya gaz fazında gerçekleşen asit-baz tepkimelerini incelemek için kullanabiliriz. Örneğin, amonyak gazı (start text, N, H, end text, start subscript, 3, end subscript, left parenthesis, g, right parenthesis) ile hidrojen klorür gazının (start text, H, end text, start text, C, l, end text, left parenthesis, g, right parenthesis), katı amonyum klorür (start text, N, H, end text, start subscript, 4, end subscript, start text, C, l, end text, left parenthesis, s, right parenthesis) oluşturduğu tepkimeyi inceleyelim.
start text, N, H, end text, start subscript, 3, end subscript, left parenthesis, g, right parenthesis, plus, start color #11accd, start text, H, end text, end color #11accd, start text, C, l, end text, left parenthesis, g, right parenthesis, right arrow, start text, N, end text, start color #11accd, start text, H, end text, end color #11accd, start subscript, 4, end subscript, start text, C, l, end text, left parenthesis, s, right parenthesis
Bu tepkime ayrıca aşağıda görüldüğü gibi tepkimeye giren maddelerin ve ürünlerin Lewis yapıları kullanılarak da gösterilebilir:
Amonyağın Lewis yapısı (bir yalın çifte sahip ve 3 hidrojene bağlı bir azot) artı hidroklorik asidin Lewis yapısı amonyum klorürü oluşturur.
Bu reaksiyonda, start color #11accd, start text, H, end text, end color #11accd, start text, C, l, end text protonunu (maviyle gösterilmiştir) start text, N, H, end text, start subscript, 3, end subscript'e vermektedir. Dolayısıyla, start text, H, C, l, end text bir Brønsted-Lowry asidi gibi davranmaktadır. start text, N, H, end text, start subscript, 3, end subscript protonu kabul etmek için kullandığı bir yalın çifte sahiptir, start text, N, H, end text, start subscript, 3, end subscript bir Brønsted-Lowry bazıdır.
Arrhenius teorisine göre yukarıdaki tepkimenin, bir asit-baz tepkimesi olmayacağına dikkatinizi çekmek isteriz. Bunun sebebi, hiçbir türün suda start text, H, end text, start superscript, plus, end superscript veya start text, O, H, end text, start superscript, minus, end superscript oluşturmuyor olmasıdır. Fakat, tepkime sürecinde gerçekleşenler, başka bir deyişle, start text, N, H, end text, start subscript, 4, end subscript, start text, C, l, end text oluşturmak için start text, H, C, l, end text'den start text, N, H, end text, start subscript, 3, end subscript'a proton transferi olması, sulu fazda meydana gelenlere çok benziyor.
Bu tanımları daha iyi öğrenmek için başka örnekler incelemek ister misiniz?

Brønsted-Lowry asitlerini ve bazlarını belirleyelim

Nitrik asitle su arasındaki tepkimede, nitrik asit (start text, H, N, O, end text, start subscript, 3, end subscript) suya bir proton verdiği için (maviyle gösterilmiştir), bir Brønsted-Lowry asidi olarak davranır.
start color #11accd, start text, H, end text, end color #11accd, start text, N, O, end text, start subscript, 3, end subscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, O, end text, left parenthesis, l, right parenthesis, right arrow, start color #11accd, start text, H, end text, end color #11accd, start subscript, 3, end subscript, start text, O, end text, start superscript, plus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, N, O, end text, start subscript, 3, end subscript, start superscript, minus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis
Su, start color #11accd, start text, H, end text, end color #11accd, start subscript, 3, end subscript, start text, O, end text, start superscript, plus, end superscript oluşturmak için nitrik asitten proton aldığından bir Brønsted-Lowry bazı gibi davranıyor. Bu tepkime, ürün oluşumunu tercih ettiği için ok sadece sağa doğru çizilmiştir.
Şimdi, sudaki amonyağa (start text, N, H, end text, start subscript, 3, end subscript) ilişkin tepkimeyi inceleyelim:
start text, N, H, end text, start subscript, 3, end subscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start color #11accd, start text, H, end text, end color #11accd, start subscript, 2, end subscript, start text, O, end text, left parenthesis, l, right parenthesis, \rightleftharpoons, start text, N, end text, start color #11accd, start text, H, end text, end color #11accd, start subscript, 4, end subscript, start superscript, plus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, O, H, end text, start superscript, minus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis
Bu tepkimede, su, protonlarından birisini amonyağa vermektedir. Su molekülü, bir protonunu kaybettikten sonra, hidroksite (start text, O, H, end text, start superscript, minus, end superscript) dönüşür. Su, bu tepkimede proton veren olduğundan, Brønsted-Lowry asidi olarak davranmaktadır. Amonyak, bir amonyak iyonu (start text, N, H, end text, start subscript, 4, end subscript, start superscript, plus, end superscript) oluşturmak için sudan bir proton alır. Bu da, amonyağın, bir Brønsted-Lowry bazı olarak davranması anlamına gelir.
Önceki iki tepkimede, suyun, nitrik asitle olan tepkimesinde bir Brønsted-Lowry bazı gibi amonyakla olan tepkimesinde ise bir Brønsted-Lowry asidi gibi davrandığını gördük. Hem proton alma hem de proton verme özelliğine sahip olduğu için su bir amfoterik veya amfiprotik madde olarak bilinir. Bu aynı zamanda, bir Brønsted-Lowry asidi ve bazından herhangi biri gibi davranabildiği anlamına da gelir.

Kuvvetli ve zayıf asitler: Ayrışmak ya da ayrışmamak?

Sulu çözeltide kendisini oluşturan iyonlara tamamen ayrışan türlere, kuvvetli asit adı verilir. Nitrik asit, kuvvetli asitlere verilebilecek bir örnektir. Suda tamamen çözünerek hidronyum (start text, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, O, end text, start superscript, plus, end superscript) ve nitrat (start text, N, O, end text, start subscript, 3, end subscript, start superscript, minus, end superscript) iyonlarını oluşturur. Tepkime gerçekleştikten sonra çözeltide, çözünmemiş start text, H, N, O, end text, start subscript, 3, end subscript molekülü kalmaz.
Bunun tam aksine, bir zayıf asit kendisini oluşturan iyonlara tamamen ayrışmaz. Sirkede bulunan asetik asit (start text, C, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, C, O, O, H, end text), zayıf asitlere verilebilecek bir örnektir. Asetik asit suda kısmen çözünerek hidronyum ve asetat (start text, C, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, C, O, O, end text, start superscript, minus, end superscript) iyonlarını oluşturur.
start text, C, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, C, O, O, H, end text, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, O, end text, left parenthesis, l, right parenthesis, \rightleftharpoons, start text, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, O, end text, start superscript, plus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, C, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, C, O, O, end text, start superscript, minus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis
Bu tepkimede her iki yönü de gösteren okların (\leftrightharpoons) kullanıldığına dikkatinizi çekmek istiyoruz. Bu; asetik asidin ayrışmasının, asetik asidin büyük bir konsantrasyonunun nötr start text, C, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, C, O, O, H, end text molekülleri halinde, bir kısmının da ayrışmış start text, H, end text, start superscript, plus, end superscript ve start text, C, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, C, O, O, end text, start superscript, minus, end superscript iyonları halinde bulunduğu bir dinamik denge olduğunu gösterir.
Solda: Asidin tamamen protonlara ve klorür iyonlarına ayrıştığı hidroklorik asit çözeltisinin yakından gösterimi. Sağda: Asidin çoğunun hala nötr molekül formunda (HF) olduğunu, bir kısmının da protonlara ve florür iyonlarına ayrıştığını gösteren, hidroflorik asit çözeltisinin yakından gösterimi.
Bir kuvvetli asidin, solda, ve bir zayıf asidin, sağda, sulu çözeltileri. (a) Hidroklorik asit, suda tamamen çözünen kuvvetli bir asittir. (b) Hidroflorik asit protonlara ve florür iyonlarına kısmen ayrışan zayıf bir asittir.
Sık sorulan sorulardan biri olan “Bir şeyin ne zaman kuvvetli veya zayıf asit olduğunu nereden biliyorsun?”', mükemmel bir sorudur! Kısaca cevaplamak gerekirse, kuvvetli asit olarak adlandırdığımız yalnızca birkaç tane asit olması ve diğer her şeyin zayıf asit olarak kabul edilmesidir. Yaygın kuvvetli asitleri öğrendikten sonra kimya problemlerindeki zayıf ve kuvvetli asitleri kolayca ayırt edebiliriz.
Aşağıdaki tabloda sık karşılaşılan bazı kuvvetli asitler listelenmiştir.

Yaygın kuvvetli asitler

İsimFormül
Hidroklorik asitstart text, H, C, l, end text
Hidrobromik asitstart text, H, B, r, end text
Hidroiyodik asitstart text, H, I, end text
Sülfürik asitstart text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, S, O, end text, start subscript, 4, end subscript
Nitrik asitstart text, H, N, O, end text, start subscript, 3, end subscript
Perklorik asitstart text, H, C, l, O, end text, start subscript, 4, end subscript

Kuvvetli ve zayıf bazlar

Sulu çözeltilerde tamamen iyonlarına ayrışan bazlar, kuvvetli baz olarak adlandırılır. Sodyum hidroksit (start text, N, a, O, H, end text) kuvvetli bazlara verilebilecek bir örnektir. Sodyum hidroksit, suda tamamen çözünerek sodyum iyonları ve hidroksit iyonları oluşturur:
start text, N, a, O, H, end text, left parenthesis, a, q, right parenthesis, right arrow, start text, N, a, end text, start superscript, plus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, O, H, end text, start superscript, minus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis
Bu yüzden, suda bir sodyum hidroksit çözeltisi hazırlarsak, çözeltinin son halinde sadece start text, N, a, end text, start superscript, plus, end superscript ve start text, O, H, end text, start superscript, minus, end superscript iyonları olacaktır. Çözünmemiş start text, N, a, O, H, end text bulmayı beklemeyiz.
Şimdi, sudaki amonyağa (start text, N, H, end text, start subscript, 3, end subscript) bakalım. Amonyak zayıf bir bazdır, dolayısıyla suda kısmen iyonlaşacaktır:
start text, N, H, end text, start subscript, 3, end subscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, O, end text, left parenthesis, l, right parenthesis, \rightleftharpoons, start text, N, H, end text, start subscript, 4, end subscript, start superscript, plus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, O, H, end text, start superscript, minus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis
Amonyak moleküllerinden bazıları, amonyum iyonları ve hidroksit iyonları oluşturmak için sudan bir proton alır. Amonyak moleküllerinin suyla sürekli proton alışverişinde olduğu ve amonyum iyonlarının hidroksite sürekli proton vermekte olduğu bir dinamik denge oluşur. Çözeltideki ana madde iyonize olmamış amonyaktır (start text, N, H, end text, start subscript, 3, end subscript), çünkü amonyak suyu sadece küçük bir oranda protondan arındırır.
Yaygın kuvvetli bazlar arasında 1A ve 2A grubu elementlerinin iyonları ile hidroksitlerin yaptığı bileşikleri bulunur.
Yaygın zayıf bazlar arasında, amonyak, trimetilamin ve piridin gibi azot içeren nötr bileşikler bulunur.

1. Örnek: Hidrojen fosfat ile yapılan bir asit-baz tepkimesini yazalım

Hidrojen fosfat (start text, H, P, O, end text, start subscript, 4, end subscript, start superscript, 2, minus, end superscript) sulu çözeltilerde, zayıf baz veya zayıf asit olarak davranabilir.
Suda zayıf baz gibi davranan hidrojen fosfat tepkimesinin denkleştirilmiş denklemi nedir?
Hidrojen fosfat, bir Brønsted-Lowry bazı gibi davrandığı için; su bir Brønsted-Lowry asidi gibi davranmak zorundadır. Bu; suyun, hidroksit oluşturmak için bir proton vereceği anlamına gelir. Hidrojen fosfata bir proton eklenmesi start text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, P, O, end text, start subscript, 4, end subscript, start superscript, minus, end superscript oluşumuna neden olur:
start text, H, P, O, end text, start subscript, 4, end subscript, start superscript, 2, minus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, H, end text, start superscript, plus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, right arrow, start text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, P, O, end text, start subscript, 4, end subscript, start superscript, minus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis
Bu örnekte hidrojen fosfat zayıf bir baz olarak davrandığından, tepkimenin tersinir olduğunu göstermek için denge oklarını (\rightleftharpoons) kullanmamız gerekecek. Bu, bize suda zayıf baz olarak davranan hidrojen fosfat tepkimesi için aşağıdaki dengelenmiş denklemi verir:
start text, H, P, O, end text, start subscript, 4, end subscript, start superscript, 2, minus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, O, end text, left parenthesis, l, right parenthesis, \rightleftharpoons, start text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, P, O, end text, start subscript, 4, end subscript, start superscript, minus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, O, H, end text, start superscript, minus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis
Hidrojen fosfat gibi bir maddenin, ne zaman asit, ne zaman baz gibi davranacağını nasıl bilebiliriz? Kısa cevap; farklı tepkimeler mümkün olduğunda, farklı denge tepkimelerinin farklı denge sabitlerine sahip olmasıdır. Hangi dengenin tercih edileceği, çözeltinin pH'ı ve çözeltide hangi diğer türlerin olduğu gibi faktörlere bağlıdır. Tampon çözeltileri ve titrasyonları öğrenirken bu soruyu daha ayrıntılı bir şekilde ele alacağız!
Kavram kontrolü: Hidrojen fosfat sulu çözeltide zayıf bir asit gibi davransaydı dengelenmiş denklem neye benzerdi?

Eşlenik asit-baz çiftleri

Brønsted-Lowry asitleri ve bazlarını anladığımıza göre bu makalenin son konsepti yani eşlenik(konjuge) asit-baz çiftlerinden bahsetmeye başlayabiliriz. Brønsted-Lowry asit-baz tepkimelerinde, eşlenik asit, baz bir proton aldıktan sonra ortaya çıkan türdür. Buna karşın, eşlenik baz ise, asit proton verdikten sonra ortaya çıkan türdür. Bir eşlenik asit-baz çiftindeki iki tür, asidin kendi eşlenik bazına kıyasla fazladan bir start text, H, end text, start superscript, plus, end superscript'e sahip olması dışında, aynı moleküler formüle sahiptir.

2. Örnek: Kuvvetli bir asidin çözünmesi

Suyla tepkimeye giren kuvvetli asit start text, H, C, l, end text'yi ele alalım:
start text, H, C, l, end text, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, O, end text, left parenthesis, l, right parenthesis, right arrow, start text, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, O, end text, start superscript, plus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, C, l, end text, start superscript, minus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis
space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, start color #1fab54, start text, a, s, i, t, end text, end color #1fab54, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, start color #aa87ff, start text, b, a, z, end text, end color #aa87ff, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, start color #aa87ff, start text, a, s, i, t, end text, end color #aa87ff, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, start color #1fab54, start text, b, a, z, end text, end color #1fab54
Bu tepkimede, start text, H, C, l, end text bir protonunu suya verdiğinden dolayı start text, H, C, l, end text, bir Brønsted-Lowry asidi olarak davranmaktadır. start text, H, C, l, end text protonunu verdikten sonra start text, C, l, end text, start superscript, minus, end superscript iyonu oluşur; bu da start text, C, l, end text, start superscript, minus, end superscript'nin, start text, H, C, l, end text'nin eşlenik bazı olduğu anlamına gelir.
start color #1fab54, start text, E, ş, l, e, n, i, k, space, ç, i, f, t, space, 1, end text, end color #1fab54, equals, start text, H, C, l, end text, start text, space, v, e, space, end text, start text, C, l, end text, start superscript, minus, end superscript
Su, start text, H, C, l, end text'den bir proton aldığı için bir Brønsted-Lowry bazı gibi davranmaktadır. Su bir proton aldığında start text, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, O, end text, start superscript, plus, end superscript oluşur. Bu nedenle; start text, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, O, end text, start superscript, plus, end superscript, start text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, O, end text'nun eşlenik asidi olur.
start color #aa87ff, start text, E, ş, l, e, n, i, k, space, ç, i, f, t, space, 2, end text, end color #aa87ff, equals, start text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, O, end text, start text, space, v, e, space, end text, start text, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, O, end text, start superscript, plus, end superscript
Tepkimemizdeki her eşlenik asit-baz çifti bir Brønsted-Lowry asidi ve bir Brønsted-Lowry bazı içermektedir. Asit ve bazın arasında, tek bir proton farkı bulunur. Bir Brønsted-Lowry asidi ve bir Brønsted-Lowry bazı arasındaki tepkimelerde, genellikle iki eşlenik asit-baz çifti bulunur.

3. Örnek: Zayıf bir bazın iyonlaşması

Haydi zayıf baz olan amonyağın sudaki tepkimesini inceleyelim.
start text, N, H, end text, start subscript, 3, end subscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, O, end text, left parenthesis, l, right parenthesis, \rightleftharpoons, start text, N, H, end text, start subscript, 4, end subscript, start superscript, plus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, O, H, end text, start superscript, minus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis
space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, start color #1fab54, start text, b, a, z, end text, end color #1fab54, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, start color #aa87ff, start text, a, s, i, t, end text, end color #aa87ff, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, start color #1fab54, start text, a, s, i, t, end text, end color #1fab54, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, space, start color #aa87ff, start text, b, a, z, end text, end color #aa87ff
Amonyak bu tepkimede sudan bir proton almaktadır, bu nedenle de bir Brønsted-Lowry bazı gibi davranmaktadır. Sudan proton alan amonyak, start text, N, H, end text, start subscript, 4, end subscript, start superscript, plus, end superscript oluşturur. Bu yüzden; start text, N, H, end text, start subscript, 4, end subscript, start superscript, plus, end superscript, amonyağın eşlenik asididir.
start color #1fab54, start text, E, ş, l, e, n, i, k, space, ç, i, f, t, space, 1, end text, end color #1fab54, equals, start text, N, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, space, v, e, space, end text, start text, N, H, end text, start subscript, 4, end subscript, start superscript, plus, end superscript
Amonyağa bir proton veren su, bir Brønsted-Lowry asidi gibi davranır. Su amonyağa proton verdikten sonra start text, O, H, end text, start superscript, minus, end superscript oluşur. Bu yüzden; start text, O, H, end text, start superscript, minus, end superscript, suyun eşlenik bazıdır.
start color #aa87ff, start text, E, ş, l, e, n, i, k, space, ç, i, f, t, space, 2, end text, end color #aa87ff, equals, start text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, O, end text, start text, space, v, e, space, end text, start text, O, H, end text, start superscript, minus, end superscript
Amonyak zayıf bir baz olduğundan amonyum iyonu, hidroksite bir proton vererek tekrar amonyak ve su oluşturabilir. Yani, bir dinamik denge söz konusudur. Bu, zayıf asitler ve bazlar içeren tepkimeler için her zaman geçerlidir.

Özet

  • Bir Brønsted-Lowry asidi, bir proton (start text, H, end text, start superscript, plus, end superscript) verebilme kapasitesine sahip herhangi bir türdür.
  • Bir Brønsted-Lowry bazı, bağlanmak için bir yalın elektron çifti gerektiren bir proton (start text, H, end text, start superscript, plus, end superscript) alabilme kapasitesine sahip herhangi bir türdür.
  • Su amfoteriktir, yani hem Brønsted-Lowry asidi hem de Brønsted-Lowry bazı gibi davranabilir.
  • Kuvvetli asit ve bazlar sulu çözeltilerde tamamen iyonize olurken zayıf asit ve bazlar kısmen iyonize olurlar.
  • Bir Brønsted-Lowry asidinin konjuge (eşlenik) bazı; bir asit, bir proton verdiğinde oluşan ortaya çıkan türdür. Bir Brønsted-Lowry bazının konjuge (eşlenik) asidi ise; bir baz, bir proton aldığında ortaya çıkan tür olarak tanımlanabilir.
  • Bir konjuge (eşlenik) asit-baz çiftindeki iki tür; asidin konjuge (eşlenik) bazdan bir fazla start text, H, end text, start superscript, plus, end superscript'e sahip olması dışında aynı moleküler formüle sahiptir.

1. Alıştırma: Asit-baz tepkimelerini ayırt edelim

Brønsted-Lowry teorisine göre, aşağıdakilerden hangileri asit-baz tepkimeleridir?
Doğru olan tüm cevapları seçin:
Doğru olan tüm cevapları seçin:

2. Alıştırma: Eşlenik asit-baz çiftlerini ayırt edelim

Hidroflorik asit (start text, H, F, end text), suda aşağıdaki denkleme göre çözünen zayıf bir asittir:
start text, H, F, end text, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, H, end text, start subscript, 2, end subscript, start text, O, end text, left parenthesis, l, right parenthesis, \rightleftharpoons, start text, H, end text, start subscript, 3, end subscript, start text, O, end text, start superscript, plus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis, plus, start text, F, end text, start superscript, minus, end superscript, left parenthesis, a, q, right parenthesis
Bu tepkimede start text, H, F, end text'nin eşlenik bazı hangisidir?
1 cevap seçin:
1 cevap seçin: