Ana içerik
Güncel saat:0:00Toplam süre:9:44
Etiketler

Video açıklaması

Kimyada öğrencilerin kafasını karıştıran bir kavramdan bahsedeceğim; aslında oldukça basit olsa da, doğru öğrenilmediğinde oldukça sıkıntı yaratan bir kavramdır. Bu bahsettiğim şey, mol kavramı'dır. Aslında, kimyada mol sadece bir sayıdır. Bu sayı, sadece 6.02 çarpı 10 üzeri 23'tür.Yani çok büyük bir sayı. Bu sayıya Avogadro sayısı da denir. Avogadro sayısı üzerine de bir videoda belki ileride yaparım.Avogadro sayısı. Bunu şimdilik bilmeniz yeterlidir. Neyse mol sadece bir sayıdır. Molun çok daha karmaşık tanımları vardır. Buraya yapıştırdığım da molun bir başka tanımı. Umarım videonun sonunda iki tanımın da aynı olduğunu göreceksiniz. Bence, bu çok iyi bir ifade biçimi değil. Neyse temel olarak, "Mol, 12 gram karbon-12 elementindeki atom sayısı kadar tanecik içeren sistemdir." Bunu Vikipediden aldım Tamam, Size söylediğim gibi mol, 6.02 çarpı 10 üzeri 23'tür. Yani eğer ilk kısmını alırsanız, 12 gram karbon-12'deki atom miktarı. Bu, 12 gram karbon 12'de 1 mol karbon atomu bulunur. Sadece 1 mol yazmak yerine, 12 gram karbonda, 6.02 çarpı 10 üzeri 23 tane karbon 12 atomu bulunur yazabilirdim. Mol kavramı oldukça kullanışlıdır. Bize verilen tanım mol kavramını karbon atomu üzerinden anlatmış ve herhangi bir molekülün atom kütlesini gram cinsinden belirtmek istediğimizde kullanabileceğimizi söylemiş. Bu tanımı aslında ben biraz kafa karıştırıcı buldum çünkü sadece karbon 12 üzerinden anlatmış. Peki, bunu başka nerelerde uygulayabiliriz? Anlamamız gereken ilk şey, mol'ü sadece atomik kütleyi gram cinsinden göstermek için kullanılan bir yol olduğudur. Karbon 12 nedir? Karbonun kütle numarası kaçtır? 12. Bu nedenle ona karbon 14 yerine karbon 12 deniyor. Yani bu karbonun kütlesi 12 birimdir. Yani eğer 12 atomik kütle birimi kadar kütlesi olan bir şeyiniz varsa ve bir mol kadarsa yada 6.02 çarpı 10 üzeri 23 tane atoma sahipse; bu atomların toplam ağırlığı 12 gram olur. Bir başka düşünme şekli de 1 gramı 1 mol atomik kütle birimi olarak kabul etmektir. Ya da 1 gramın 6.02 çarpı 10 üzeri 23 atomik kütle birimine eşit olduğunu söyleyebilirsiniz. Bunun kullanışlı olmasının asıl nedeniyse gramı kullandığımız bir dünyada atomik kütle birimi gibi çok kullanılmayan bir şeyi de gram şeklinde ifade etmemizi sağlamasıdır. Bildiğiniz gibi, bir gram hala çok küçük bir kütle miktarı. Bir gram, kilogramın binde biridir.Yani çok az bir miktar. 12 gram karbonda oldukça fazla sayıda atom vardır. 6.02 çarpı 10 üzeri 23 tane atomunuz vardır. Aslında bu kavramdan atom konusunda bahsetsem daha iyi olabilirdi. Neyse Avogadro sayısı oldukça büyük bir sayıdır. Aklınızda canlanması için söylüyorum; bir saç telinin çapını düşünün. Bu bir saç teli ve bu da onun çapı ise, bu yönde giderseniz, gittiğiniz yolda1 milyon karbon atomu bulunur. Bu orantıyı anlamanız için, birde elma örneği verelim.Eğer elmanın içinde bulunan birçok farklı atomdan sadece birini alıp onu elmanın boyutuna getirseydik, elmanın tamamı Dünya büyüklüğünde olurdu. Yani bir elma atomunun elmaya oranı, elmanın Dünya'ya oranına eşittir. Bu boyuttaki şeyleri kafanızda canlandırmakta zorlanabilirsiniz. Doğru doğal olarak. Mesela, 1 gram hidrojeniniz olduğunu düşünelim. 1 gram hidrojeniniz varsa, bu 1 mol hidrojeniniz var demektir. Bunu nasıl biliyorum peki? Çünkü hidrojenin kütle numarası 1. Peki, mesela buradan seçelim 1 mol Alüminyum'un kütlesi ne kadardır? Yani, 6.02 çarpı 10 üzeri 23 tane alüminyum atomunun kütlesi ne kadardır? Bir mol atomun ağırlığını bulmak istiyorsanız, önce atomik kütlesini alın Ve bu arada dikkat edin, Atom numarasıyla atomik kütleyi karıştırmayın. Çünkü bu hesap hatasına neden olur. Bu durumda, alüminyumun atomik kütlesi olan 26.98'i almamız gerekecek. Kısaca biz bunu 27'ye yuvarlayalım. Yani alüminyum 27 ile hesaplama yapacağız. Kütle numaramızı alalım. Eğer elimizde 1 mol alüminyum varsa, onun kütlesi 27 gram olacaktır. Yani elinizde 1 mol atomunuz varsa, bunun ağırlığını bulmak için kütle numarasına bakıp o numaranın yanına gram yazmanız yeterli olacaktır. 1 mol demir, diyelim ki demir 56 demirin bu arada bir çok izotopu vardır. Neyse, demir 56 ile uğraştığımızı varsayalım. Diyelim ki kütle numarası 56 olan bir demir izotopu ile uğraştığımızı düşünelim. Bunu çevrenizde pek duyamazsınız. Yani bende 1 mol demir 56 varsa, onun kütlesi 56 gram olur. Bunun hakkında düşünürseniz, atomik kütle numarası kaçtır? Bu her atomda 56 atomik kütle birimi var demektir. Bunlardan 1 mol kadar varsa, 6.02 çarpı 10 üzeri 23 tane 56 atomik kütle birimi var demektir. Ve sonra da bunu kendi atomik kütle birimi bölü grama bölersiniz. Bu da 56 gram eder. Ancak bunu düşünmenin kolay yolu sadece kütle numarasını almaktır. Eğer bir mol silikonunuz varsa, bir mol silikonun kütlesi 28 gram'dır. 2 mol silikonun ağırlığı nedir peki? Kütle numarasını yazayım. Silikonun kütle numarası 28. Bizimde iki mol silikonumuz var. Peki, 1 mol silikonun kütlesi 28 gramsa 2 mol silikonun kütlesi 56 gram olacaktır. Mesela, diyelim ki elimde atomik kütle numarası 16 olan 4 mol oksijenim var. Bu kadar çok oksijen atomunun ağırlığı ne olabilirdi? 1 mol oksijen 16 gram ağırlığa sahiptir yani 4 mol oksijen 64 gram olur. Bu kafa karıştırıcı olabilir. Çünkü mol gibi kelimeleri, bir sayı olarak kullanmaya pek alışık değiliz, fakat hepsi bundan ibaret, sadece bir sayı. Mol sayısının varlığı atomik kütle birimini gram cinsinden ifade etmemizi sağlamasıdır. Derseniz, peki, bu kadar gramı nasıl alırım? 6.02 çarpı 10 üzeri 23 tane karbon atomum olması lazım ki elimde 12 gram karbon atomu olsun. Mol sadece bu demektir. Mol sadece bir sayı. Sizi bir şekilde konuştuklarımızla ilgili uygulama yapmak için yüreklendiriyorum, çünkü mol kavramını ezberlemekten ziyade, mol kavramını alıştırma yaparak öğrenmeniz oldukça önemli. Örneğin, bu sayede enerji konusuna gelince, kilojoule bölü mol kavramını veya tepkimelerin enerjisi ne kadardır gibi soruları rahatlıkla yapabilirsiniz. O yüzden bu konuyu anladığınızdan emin olun. Gelecek videolarda da bu kavramdan bahsedeceğim.