If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Bağlandığınız bilgisayar bir web filtresi kullanıyorsa, *.kastatic.org ve *.kasandbox.org adreslerinin engellerini kaldırmayı unutmayın.

Ana içerik
Güncel saat:0:00Toplam süre:10:50

Video açıklaması

Bir önceki videoda son olarak Dünya'dan hayranlıkla Samanyolunu izliyorduk Ve baktığımız şeyin yani samanyolunun ne kadar ihtişamlı olduğunu ve içinde ne kadar çok yıldız barındırdığını anlamaya çalışıyorduk. Bu bile mesela bu resimdeki her bir nokta bir yıldız olsaydı bile yani tek bir yıldız olsaydı bile bu çok yüksek miktarda yıldız demek. Ama bu noktaların pek çoğu binlerce yıldızdır. bu bile zaten bizi yeterince etkiliyor ama bu videoda bunun sadece bir başlangıç olduğunu göreceğiz. Ve futbol sahasındaki kum taneleri benzetmesini yapmayı bırakacağım çünkü bir noktada bu kum taneleri o kadar büyük ölçekleri ifade etmeye başlayacak ki Aklımız bu ölçekleri kavramakta azıcık zorlanabilir. Samanyoluyla başlayalım, bir önceki videoda da görmüştük ki biz merkezden 25.000 ışık yılı uzakta duruyoruz çap olaraksa kabaca 100.000 ışık yılı uzaktayız. Şimdi duruma bir de komşularımızın penceresinden göz atalım. Lokal gruba bakarsak, bu arada lokal grup derken galaksilerin grubundan bahsediyorum. Yani bu Samanyolu'nun lokal grubu. Burada merkezden 25.000 ışık yılı uzakta oturan biz varız evet. Burada küçük uydu galaksileri görüyoruz, burada "küçük" kelimesini tırnak içinde kullanıyorum çünkü bunlar da çok büyük değerler, hayal etmesi güç değerler ama burada Samanyolu'nun çekim etkisinde olan bazı uydu galaksiler var. Ama bize en yakın galaksi olan Andromeda Galaksisi burada bu mesafede ve artık milyonlarca ışık yılından bahsetmeye başlayacağız, yani bu mesafe yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı. Kıyaslayabilmek için söylüyorum, tabii kıyaslamak mümkünse 1 ışık yılı kabaca Oort Bulutu'nun çapıydı, ya da başka bir şekilde düşünürsek Oort Bulutu'nun çapı 50.000 ya da 60.000 astronomik birimdi ve bu da Güneş'in yani bu 1 Astronomik Birim hatırlıyorsanız Güneş'in Dünya'ya olan uzaklığıydı. Yani bu mesafe Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının 2,5 milyon katı başka deyişle 2,5 milyon çarpı 60.000. Yani burada bahsettiğimiz bir sonraki büyük galaksiye gitmek için gereken inanılmaz bir mesafe. Bunlar bile kavraması güç sayıda yıldıza sahip kocaman şeyler özellikle Andromeda'da hatırlarsanız Samanyolunda 200'le 400 milyar arası yıldız var demiştik ama insanlar Andromeda'da 1 trilyon yıldız olduğuna inanıyor. Bunlar algılamak için çok büyük rakamlar ama burada bitmiyor buradaki tüm bu çizim yaklaşık 4 ışık yılı kadar yani eğer bir taraftan giğer tarafa gitmeye kalksanız yaklaşık 4 ışık düzeltiyorum, 4 değil tabii 4 milyon ışık yılı özür dilerim. 4 ışık yılı Dünya'yla, Alpha Centarui arasındaki uzaklık yani hiçbir şey bu Voyager 1'in 80.000 yılda kat ettiği mesafe. Bu 4 milyon ışık yılı yani en yakın yıldıza olan mesafenin 4 milyon katı. galaksiler arası ölçekte bu bile küçük kalıyor. Çünkü biraz daha uzaklaştığımızda bizim lokal grubumuzu burada görüyorsunuz, ve burada Virgo Süperkümesini görüyoruz. Ve buradaki her bir nokta bir galaksi oluyor. Belki de birden fazla galaksi ve bu çap 150 milyon ışık yılı. 150 milyon ışık yılı. Bir önceki çizimde gördüğümüz gibi Samanyolu ile Andromeda arasındaki mesafe 2,5 milyon ışık yılıydı ki bu şu küçük nokta demektir, işte bu kadar Samanyolu ve Andromeda arası işte bu kadar olmalı. Ve şu anda Virgo Üstkümesi'ne bakıyoruz ve bu 150 milyon ışık yılı çapında. Ama hala bitirmedik, hala uzaklaşabiliyoruz! İşte burada. Bir önceki çizimde 150 milyon ışık yılı çapındaki Virgo Üstkümesi'ni gördük. Her iki çizimin de görülebilir olmasını istiyorum eğer yapabilirsem Bu çizimdeyse 150 milyon ışık yıllık mesafe bu kadar bir yere sığıyor. Ve işte bize yakın olan tüm üstkümeler bir kez daha söylüyorum yakın kelimesi burada hayli bir hayli anlam kaybediyor. Bu mesafe 150 milyon ışık yılı ve evet 1 milyar ışık yılı yaklaşık olarak buradan buraya kadar böylece oldukça büyük ölçeklerden Yani aslında zaten büyük ölçeklerden bahsediyorduk. Ama bu çok daha büyük bir ölçek ve hala bitirmedik Çünkü tüm bu çizim burada gördüğünüz noktalar, iyice anlaşılsın istiyorum, bunlar yıldız değil bunlar yıldız kümeleri bile değil ya da milyonlarca ya da milyarlarca yıldız kümesi bile değil. Bu noktaların her biri galaksi kümeleri. Bu galaksilerin her biri yüz milyonlarca milyarlarca yıldızdan oluşuyor. Yani burada inanılmaz büyüklükte bir ölçekten bahsediyoruz ama hala bitmedi. Bu çizim boydan boya kabaca 1 milyar ışık yılı ve bu aslında görülebilir evrenin en iyi tahmini çizimi İleriki videolarda görülebilir evren demenin ne anlama geldiğinden daha çok bahsedeceğiz. Eğer evet vaktimiz olursa. Ve eğer yeterince uzaklaşırsanız tüm bu çizim, 1 milyar ışık yılı kadar olan bu çizim bu kadarlık bir alana sığabiliyor. Ve burada süper küçük bir alandan söz ediyoruz. Ve bu sadece evrenin görülebilen kısmı. İyice anlaşılmasını istiyorum bu tüm evren değil, görülebilir evren diyoruz. neler olduğunu bir düşünün, buradaki bir noktayı düşünün 13 milyar ışık yılı uzakta olduğunu farz edelim. İleriki videolarda bundan daha fazla bahsedeceğiz. 13 milyar ışık yılı 13 milyar ışık yılı uzaklıkta olduğunu farz ediyoruz. bunu yazarken bile saygısızlık ettiğimi düşünüyorum, çünkü burada gördüğümüz karmaşa akıl almaz ama bu gözlemlediğimiz 13 milyar ışık yılı uzaklıktaki nesnenin yaydığı ışık 13 milyar ışık yılı önce nesneden bu ışığı yayan nesneden çıkmış Yani gözlemlediğimiz bu obje görülebilir evrenin başlangıcına yakın bir yerde bulunuyor. Görülebilir evren dememizin nedeni belki daha uzakta başka şeyler de olabilir belki ama onların ışığı henüz bize ulaşmamıştır. Ya da belki de bunu daha sonra konuşacağız ama evrenin kendisi o kadar hızlı genişliyor ki belki de o ışık zaten bize hiç ulaşamayacak. Yani burada evrenin ne kadar büyük olduğu konusunda büyük bir soru işareti var. İnsanlar "Ne farkeder ki?" diyebilir. Çünkü bu tek başına bile çok büyük bir mesafe. Bunu netleştirmek istiyorum. Bu ışık 13 milyar ışık yılı uzaklıktan geliyor. Siz diyebilirsiniz ki "gözlemleyebildiğimiz her şeyin, 26 milyar ışık yılı kadar öncesini görüyoruz." Ama burada bile dikkatli olmalıyız. Çünkü unutmayın ki evren genişlemeye devam ediyor. Sadece bununla ilgili bir video yapacağım, çünkü bunun geometrisinin görselleştirilmesi çok zor. Neyse bu ışık, kaynağından çıktığında biz Samanyolu Galaksisi Virgo üstkümesindeyiz değil mi bulunduğumuz yer bu noktaya çok daha yakın. Bunu doğru ifade etmeliyim 36 milyon ışık yılı yani süper yakınız astronomik ölçülerle bakarsak baya yakınız. O kadar yakınız ki ışık o cisimden çıktığında sadece 36 milyon ışık yılı uzaklıktaydık. Ama bu ışığın bize geldiği süre boyunca evren genişlemeye devam ediyordu. Yani biz aynı zamanda o nesneden uzaklaşıyoruz da. Eğer düşünürseniz tüm uzay, her şey birbirinden genişleyerek uzaklaşıyor. Ve sadece 13 milyar yıl sonra yani nihayetinde bizi yakalamış olacak. Ama tüm bunlar olurken bu nesne aynı zamanda bizden uzaklaşıyor olacak. Yani bu nesne, uzayın nasıl genişlediğine dayanarak yapacağımız en iyi tahminimize göre 40-45 milyar ışık yılı uzaklıktadır. Bu ışığın 13 milyar yıl önce salındığını söylemiştik değil mi? Bu gözlemlediğimiz şey, bu ışık oldukça ilkel bir şeyden geliyor. Bu nesne ya da bu ışığın salındığı uzaydaki bu alan şu anda çok daha gelişmiş astronomik bir yapıya sahiptir kesin. Başka bir açıdan bakarsanız insanlar uzayın mesela bu noktasında oturuyorlar değil mi? Biz bu noktada oturuyoruz Şimdi de 46 milyar ışık yılı kadar hareket ettik. Bizim uzaydaki bölgemizi gözlemlediklerinde, bizi görmeyecekler. Yani Dünya'yı şu anki haliyle görmeyecekler uzayda Dünya'nın bulunduğu bölgeyi görecekler, oldukça ilkel bir evreyi yani mesela Büyük Patlamadan biraz sonrasını. Biraz kelimesine tabii takıldım burada biraz bir az az biraz kelimesi gibi kelimeleri kullanırken büyük bir anlam kaybı yaşadığımızı hatırlatayım az, az ne demek? Neyse yüz binlerce hatta milyonlarca yıldan bahsediyoruz. Bundan sonraki videolarda daha çok bahsedeceğim bundan ama şu anda bu resime baktığımızda Samanyolu'nun inanılmaz şekilde önemsiz kaldığı yerdeyiz. Ve asıl aklımızı durduracak beynimizi uyuşturcak şey şu eğer biri bana bunun tüm evren olduğunu söyleseydi sadece bu bazı şeyleri yerine oturturdu, ama bunun ötesinde ne olduğu bilinmiyor ki Bunun tüm evrenin 0.10 üzeri 0.23 'te biri kadar olduğuna dair tahminler var. Ve bu tüm evrenin bundan küçük olduğu anlamına da gelebilir bu da düşünülmesi gereken ilginç bir fikir. Ama şimdilik burada bırakacağım çünkü her ne düşünürseniz düşünün, bilemiyorum açıkçası bu videoya başlamadan önce bu fotoğraflardan bazılarına yarım saat kadar baktım, ve buyüzden bu benim en az üretken olduğum gündü, çünkü bu noktaların, noktasının, noktasının aslında ne olduklarını buralar da neler olduğunu düşünmek oldukça dehşet verici.