If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Bağlandığınız bilgisayar bir web filtresi kullanıyorsa, *.kastatic.org ve *.kasandbox.org adreslerinin engellerini kaldırmayı unutmayın.

Ana içerik

Nörojenik Şok

Orijinal video Ian Mannarino tarafından hazırlanmıştır.

Video açıklaması

Herkese merhaba ekranda kardiyovasküler sistemi gösteren çok ama çok basit ve genel bir çizim görüyorsunuz bakın Kalp işte burada Bunlar organlara kan ulaştıran atardamarlar ve bunlarda kan organlardan alıp Kalbe geri getiren toplardamarlar ekranda Bu şekilde bir çizim görüyorsunuz Çünkü nörojenik şok söz konusu olduğunda kardiyovasküler sistem bundan ciddi şekilde etkilenir Peki nörojenik şok nedir nörojenik şok sinir sistemi fonksiyonlarını yerine getirmediği durumlarda ortaya çıkar bunun farklı sebepleri olabilir en sık karşımıza çıkan durum travmadır Örneğin hastanın omuriliğinde ciddi bir problem varsa ya da yanlış bir Epidural uygulaması sonucu bazı sinirler ciddi biçimde hasar gördüyse nörolojik şok ortaya çıkabilir bu nörojenik şok ta basküler Tunus kaybolur ve Periferik kan birikimi yaşanır kalbe ve damarlara tonusu sağlayan sinir sistemidir butonu sa sempatik tonusu adı verilir bunu kasların işleyişine benzetebiliriz esnediğimizde kasların maruz kaldığı bir gerginlik söz konusudur bu kan damarlarını tansiyonu düzenleyebilmek için sürekli maruz kaldıkları bir durumdur Kan damarları kan akışını düzenleyebilmek için zaman zaman kasılır web üzülürler Buradaki amaç ise kan akışının ileri doğru devam etmesidir bu kan damarlara çarptığında damar duvarları kanı geri Teper ve ileri doğru ittirir ler eğer bu durum söz konusu olmasaydı yani eğer basküler Tunus bulunmasaydı kanun sürekli damar duvarlarına çarpardı ve tüm enerjisini yitirdi bunun bir Trambolin gibi olduğunu düşünebilirsiniz Trambolin üzerinde zıplarken Trambolin Eğer yeteri kadar gergi ise zıplama nız da o kadar kolay olur öyle değil mi birde gevşek bir Trambolin üzerinde zıplamaya çalıştığınızı düşünün neredeyse Nafile bir çaba olur buna tam olarak zıplama bile diyemeyiz Evet işte Damarların içinde olup Bir tane de aynen budur demeler gevşediğinde kanı ileri doğru itemez az önce de söylediğim gibi kalbe ve damarlara tonusu sağlayan sinir sistemidir Peki ya sinir sistemi çökerse ne olur ve kan damarları gerginlik yerini kaybeder damarların gevşediğini gösterebilmek için bu kısımları silelim bakalım Ha Ha bu arada damarların nasıl gevşe tiklerini daha iyi anlatabilmek adına abartılı bir şekilde çizeceğim bu atardamarlar söz konusu olduğundan kanın organlara ulaşamaması anlamına gelir bu kan damar duvarlarında çarptığında Damar duvarlarının kanı geri teperek ileri doğru bitirmesi gerekir Ama bu olmadığında kan çok yavaş bir biçimde organlara ulaşmış olur ve organlarda da doku perfüzyonu azalır yani şok meydana gelir sonra kan Tabii ki Kalbe geri dönmek ister ama bunu yapamayınca buralarda birikmeye başlar başka bir değişle Venüs sistemden çıkamaz ve kalbe geri dönen kanın miktarı da önemli ölçüde azalmış olur bu da Kardiyak çıkışı etkiler tansiyon ve doku perfüzyonu Kardiyak çıkış ve sistemik vasküler rezistans a bağlı olduğunu biliyoruz çizimde atardamarlarda sistemik vasküler rezistansı azaldığını göstermiştik bu durumda tansiyon düşer ve doku perfüzyonu azalır mi Evet hemen not edelim tansiyon ve oksijen iletimi bu doku perfüzyonu ile oksijen iletiminin aynı şey olduğunu da hemen ekleyelim Evet bunların ikisi de atardamarlardaki rezistansının azalması sonucu düşmeye başlar Buna ek olarak toplardamarlarda kanı Kalbe geri taşıyamazsınız Kardiyak çıkışın Atım hacmi Çarpın nabız olduğunu hatırlıyorsunuz değil mi kalbe gelen kan miktarı azalır saka'nın pompalıya bileceği kan miktarı yani Atım hacminin de azalacağını söyleyebiliriz Biz Kalbe geri dönen kan miktarının azalması adım hacmini de azaltır ve sonuç olarak Kardiyak çıkışta düşer bunun tansiyonu ve doku perfüzyonunda olumsuz yönde etkileyeceğini söylememe gerek yok herhalde basküler tonus olmayınca kardiyovasküler sistemde çökmeye başlar nörojenik şok ta karşılaşılan bir başka durum ise sempatik sinir sisteminin bu Troll etmesiyle alakalıdır sinir sistemi devreden çıkınca nabızda düşer buradaki denkleme geri dönecek olursak nabız düştüğünde Kardiyak çıkış daha da düşer buna bağlı olarak tansiyon düşer ve doku perfüzyonu da azalır çok ciddi bir Şok'tan bahsediyoruz doku perfüzyonu sağlanamıyor ve tansiyon kritik seviyede düşük kardiyovasküler sistem kan akışını sağlayamadığı ndan oksijen iletimi kesilir örerek Rana biraz aşağı Kaydır alalım biraz da belirtilerden bahsedelim çizimi tamamen kaldırmak istemiyorum Çünkü geri dönüp üzerinde düşünmemiz gerekebilir nörojenik Şok'un belirtileri oksijen iletiminin azalması ile alakalıdır belirtileri örnek olarak değişen zihinsel durum ve idrarda azalma verilebilir ve oksijen ihtiyacı olan organlar yeteri kadar oksijen alamadıklarında yavaş yavaş çökmeye başlar bunu da organların fonksiyonlarını yitirmesi olarak not edelim nörojenik şok ta ki temel belirtilerden biri bradikardi yani Düşük nabız dır Evet bradikardi görülen tek şok türü nörojenik şok tur bunun kendi başına size çok şey anlatıyor olması gerekir diğer tüm şok türlerinde Vücuda kan ve oksijen iletimi düzenlemek için nabız artırılmaya çalışılır ama burada sinir sistemi fonksiyonları getirdiğinden nabız düşer ve belirti olarak bradikardi ile karşılaşırız bunun temel belirtilerinden biri olduğunu aklınızdan çıkarmayın temel belirtilerden bir diğeri cildin ılık ulaşmasıdır ve bunun sebebide kan damarlarının genişlemesi dirci Bu bir kan damarları ekranda gördüğünüz gibi genişler ve kan ciltte daha kolaylıkla hareket etmeye başlar Ama bu sizin de tahmin edeceğiniz gibi durumu daha da kötüleştiren bir durumdur Çünkü kan Hayati önem taşıyan organlardan uzaklaşmaya başlar nörojenik şok un tedavisinde öncelikli amaç tansiyonun düzenlenmesidir bunun içinde hastaya kan basıncını artırıcı ilaçlar verilir kan basıncı da artırıcı ilaçlar kan damarlarının daralmasını sağlar ve bunun nörolojik Şok'un ortaya çıkardığı en büyük sorunu ortadan kaldırdığını da söyleyebiliriz sıvı hacmi dengelemek için hastaya serum da verilebilir damarlardaki sıvı hacmi artarsa kanın Kalbe geri dönüşü daha kolay olacaktır Evet serum ve kan basıncını artırıcı ilaçlar tansiyonu düzenler son olarak bir de atropin de devam edelim atropin parasempatik sinir sistemini engelleyen bir ilaçtır başka bir değişle sinir sisteminin rahatla ve gevşe kısmını devre dışı Bırakır ve savaş ya da kaç modunu devreye sokar Savaş ya da kaç modu nabzı yükseltir atropin Nabzın yükselmesini sağlayarak Kardiyak çıkışı artırır ve kanın tüm kardiyovasküler sisteme pompalanması na yardımcı olur hoşçakalın