If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Bağlandığınız bilgisayar bir web filtresi kullanıyorsa, *.kastatic.org ve *.kasandbox.org adreslerinin engellerini kaldırmayı unutmayın.

Ana içerik
Güncel saat:0:00Toplam süre:9:56

Karbokatyon Kararlılığı ve Düzenlenmesine Giriş

Video açıklaması

Evet burada aynı karbokatyon un 3 görseli bulunuyor karbokatyon da artı yüklü bir karbon olur ki buna kim ya da katyon diyoruz karbon ve katyon kelimelerini birleştirirsek ortaya karbokatyon kelimesi çıkıyor Evet ilk önce ortadaki görselle başlayalım burada artı yüklü olan bir karbonlar Normalde karbon-14 bağ olur ancak Burada sadece üç tane görüyoruz şu şu ve şu sadece 3 bağ olduğundan artı bir Formal yük var karbokatyon da çok reaktif bir Çünkü carbon4 bağ oluşturmayı sever Şimdi sol taraftaki aynı karbokatyon a bakalım artı bir forma like sahip karbon bu mor karbon bu bağ çizgi yapısındaki atomlar çizilme dinden bazen Öğrenciler bu mor karbon artı bir forma like sahip olduğu için ona bir hidroje bu bağlı olduğunu unutuyor O yüzden bana çizgi yapılarına bakarken Bunu unutmayın son olarak aynı karbokatyon un sağ tarafındaki haline bir bakalım mor karbon şurda ve artı bir Formal yükü var mor Karbonun sadece 3 bağ olduğundan bu karbon sp2 hibritleşmesi schway önceki videolardan esp2 He birleşmiş Karbonun hibritleşme miş bir p yörüngesine sahip olacağını biliyoruz İşte bu bizim hibritleşme miş p orbitali miz ve ayrıca esp2 birleşmiş Karbonun çevresindeki Geometride düzlemsel dir Öyleyse buraya bir düzlem çizerek doğrudan bu karbona bağlı olan atomların Karbonun etrafındaki düzlem içinde olduğunu göstermeye çalışalım Şimdi de aynı karbokatyon modeline Bakalım bu esp2 hibritleşme iş kargonuz ve buradaysa doldurulmamış po1 telimiz var sol tarafta artı yüklü karbona doğrudan bağlı bu grubu ve sağ tarafta ise diğer Metin grubumuz bulunuyor Dolayısıyla iki alkil grubu bu artı yüklü karbona bağlı durumda ve böyle olduğundan Buna sekonder karbokatyon diyoruz ve bu Arçelik grupları karbokatyon umuzu kararı yapmaya yardımcı olabilir Şimdi size bunu göstereyim bu bağdaki elektron yoğunluğunun bir kısmı bu boş peo Bitene verilebilir ve zıt yükler birbirini çektiğinden verilecek elektron yoğunluğu karbokatyon kararlı yapmaya yardımcı olur Kısacası alkil grupları karbokatyon Lara kararlı hale getirir Sağdaki bu alkil grubu da aynı şeyi yapabilir yani buradaki bir miktar elektron yoğunluğu karbokatyon umuzu kararlı yapmaya yardımcı olabilir ancak farkettiğiniz üzere arka tarafta hidrojen imiz var ve bu bağdaki elektron yoğunluğu p orbitaline verilemez Bu nedenle geometrik ya O bu değil Böylece alkil grupları Kargo katyonları kararlı yaparken hidrojenler bunu yapmaz Bu yüzden ne kadar çok acil grubu varsa karbokatyon da o kadar kararlı olur Evet az önce artı gruplarının boş p orbitaline elektron yoğunluğu vererek karbokatyon u kararlı yaptığını gördük bu etkiye hiperkonjugasyon diyoruz yani alkil gruplarının sayısını arttırdıkça karbokatyon uzun kararlılığını artırmış oluyorsunuz şimdi soldaki bu Kargo kaç ona bir bakalım Burada sadece bir Arçelik grubu var ve artı yüklü karbonat doğrudan bağlı O yüzden buna Primer karbokatyon diyoruz ortadaki karbokatyon da bu kez iki Akil grubumuz var ve bu artı yüklü karbona doğrudan bağlılar burada sekonder karbokatyon diyoruz Tıpkı Yukarıdaki görselde gördüğünüz örnekte olduğu gibi ve son olarak bu sayfa 3 alkil grubu görüyoruz ve hepside artı yüklü karbona doğrudan bağlı O halde buna daha tersiyer karbokatyon diyoruz Az önce dediğim gibi ne kadar çok acil grubu varsa karbokatyon o kadar kararlı olur O halde tersiyer karbokatyon sekonder karbokatyon dan daha Kararlıdır ve tabi sekonder karbokatyon da Primer karbokatyon dan daha Kararlıdır Yani bunlar o kadar kararsız ki var olmayabilirler bile o zaman sekonder ve tersiyer karbokatyon lara odaklanacağız karbokatyon kararlılığını anladığımıza göre karbokatyon düzenlemesine bir giriş yapalım düzenlemelerden biri hidrür göçü adı verilen durumdur ilk önce hicriyi onun ne olduğunu inceleyelim hidrojenin bir değerlik elektron a sahip olduğunu biliyoruz Ve eğer bir değerlik elektronu hidrojenden çıkarırsanız geriye ha şartı kalır yani protona bu nötr hidrojen atomuna bir elektron daha eklerseniz iki değerlik elektron muz olur buraya çizelim ve bu da hidrojene -1 Formal yük verir İşte bu hicriyi onu olur yani iki Elektron ve eksi bir Formal yükle hidrojen olunca buna He dur iyi onu diyoruz Daha kararlı bir karbokatyon oluşturmak için bir hidrür gücü meydana gelebilir şimdi bu karbokatyon A bakalım bu karbon artı bir formülü olduğunu biliyoruz burada ve Şurda iki alkil grubu var Bu yüzden bu bir sekonder karbokatyon şimdi hildur güç yapabiliriz Biz He dur Göçünü nasıl çizilecek mi göstermeden önce video geçip bunun model setiyle görebiliriz İşte bu sekonder karbokatyon burada esp2 He birleşmiş karbon etrafındaki geometrik yapının düzlemsel olduğunu görebilirsiniz Ayrıca farklı renkte boş ve Orbit Elimizi de görebilirsiniz ve O da bu karbona bağlı iki Akil grubumuz var sağda bir Metil grubu sol tarafta ise büyük bir arkil grubu bulunuyor ve arka tarafta da bir hidrojen imiz var evet fark edeceğiniz üzere bu bağdan boş ve Orbit Elimize bir miktar elektron yoğunluğu veriyoruz bunun Kargo kat yolumuzu kararlı yapmaya yardımcı olduğunu biliyoruz bu kürek gibi olan yapıyı çıkartıp size He dur Göçünü göstereyim unutmayın He dur bir hidrojen ve iki elektron dan oluşuyor şimdi hidrojeni ve bağdaki iki elektron alıyorum ve bu karbondan Sağdaki karbona bir geçiş yapıyor işte bu bir hidrür göçü örneği şimdi sol taraftaki Bu karbondan bir bağ aldık bu yüzden bunun artık dolması ve düzlemsel veya düz olması lazım ancak model seti öyle göstermediği için düz değil Burada tetrahedral karbon kullanmak zorunda kaldı o yüzden Birazdan bunun Aslında düzlemsel olduğunu göstermek için yeni bir model gösterir bu sağ tarafta bu tetrahedral olmalı Çünkü bu karbon sp2 hibritleşmesi nden ESP 3E geçti Evet şimdi yeni modelimizde bakalım Böylece karbokatyon un Aslında nasıl göründüğünü daha iyi görselleştirme biliriz bu karbon Artık esp2 hibritleşme iş kargonuz ve etrafının düzlemsel olduğunu görebilirsiniz ve bu bir tersiyer karbokatyon Çünkü burada bir Metil şurada bir metin grubu buradaysa bir alkil grubu var tersiyer karbokatyon sekonder karbokatyon dan daha Kararlıdır ancak artık buradaki Karbonun esb3 hibrit değiştiğini görebilirsiniz Dolayısıyla bu Karbonun etrafındaki geometri tetrahedral olmalı düzlemsel den tetrahedra geometriye geçtik şimdi videoda gördüğünüz He dur Göçünü çizmeye geçelim bu karbona bağlı bir hidrojen olduğunu biliyoruz Ve bu hidrojen ve bu iki elektron daha kararlı bu karbokatyon oluşturmak için Sağdaki bu karbona doğru hareket edebilir Öyleyse yeni karbokatyon şuraya çizerim solda olduğu gibi burada da hidrojeni kırmızıyla çizeceğim şöyle ve farkettiğiniz üzere solda şu karbondan bir bağlıyoruz sağ tarafta gösterirsek burada ve bu videoda gördüğünüz gibi tersiye karbokatyon yani bu karbona artı bir Formal yük koymamız gerekiyor Bu kabuğun üzerinde başlangıçta bir hidrojen bulunuyordu ve tersiyer Kargo kat yolumuzda da hala orada Tabi bunu videoda daha iyi görebilirsiniz amacımız karbokatyon düzenlemesiyle daha kararlı bir karbokatyon oluşturmak soldaki sekonder karbokatyon dansa da daha kararlı olduğunu bildiğimiz tersiyer karbokatyon a geçiyoruz son olarak diğer karbokatyon düzenlemesi türüne bakalım bu kez Metin göçü yapacağız burada Kargo kat Yolumuz sekonder a Bu forma like sahip karbon şurada ve ona doğrudan bağlı bir Metil grubu ve şurada Arçelik grubu görüyoruz Metin gücü olması için metre grubunu soldaki karbonlu alıp Sağdaki karbon hareket ettirmeliyiz soldaki karbonu kırmızısı sağdakini de mavi ile işaretleyelim Kısacası Metil grubu kırmızı karbondan mavi karbona Göçtü Evet şimdi bu Metin üçünün sonucunu sağ tarafa çizerek gösterelim bu durumda artık şöyle bir karbokatyon umuz olacak kırmızı karbon bir bağ kaybetti işte esb3 hibritleşme işte travez alkarbon buydu veba kaybedince artık esp2 hibritleşmesi o zaman artı bir formalite olacak ve düzlemsel geometriye sahip olacak mavi karbon sa ilk başta esp2 hibritleşme işti ve düzlemsel geometriye sahip Ancak şimdi bir metin gruba aldı işte aldığım eti grubu ve Mavi şu anda şurada Şimdi esp2 dene sp3 hibritleşmesi ne geçmiş olduk unutmayın Bu mavi karbonda başlangıçta zaten bir hidrojen vardı Ve hala var barça'da ki Yapı tersiyer karbokatyon ve bildiğimiz gibi sekonder karbokatyon dan daha kararlı Kısacası Metin gücü sayesinde daha kararlı bir karbokatyon elde ettik ha