Eğer bu mesajı görüyorsanız, web sitemizde dış kaynakları yükleme sorunu yaşıyoruz demektir.

If you're behind a web filter, please make sure that the domains *.kastatic.org and *.kasandbox.org are unblocked.

Ana içerik

Kistik Fibrozis Komplikasyonları

Orijinal video Amy Fan tarafından hazırlanmıştır.

Tartışmaya katılmak ister misiniz?

Henüz gönderi yok.
İngilizce biliyor musunuz? Khan Academy'nin İngilizce sitesinde neler olduğunu görmek için buraya tıklayın.

Video açıklaması

Ben Kistik fibrosis in pek de akla yatmayan komplikasyonlarından Şimdi size bahsetmek istiyorum Bu videoda arkadaşlar çoğu insan Kistik fibrosis in akciğerlerdeki kalın mukus olduğunu gastrointestinal problemler olduğunu Han kreas enzimlerinin bulunmadığını bilir ve bunlar önemli tipi komplikasyonları dır ancak Buna ek olarak ortaya çıkabilecek ve akla ilk gelmeyen başka komplikasyonlarda vardır Örneğin Klor kanallarının çalışmaması size bunların üçünden bahsedeceğim ve kısırlıkla başlamak istiyorum bunun hemen hemen tüm kistik fibrozis hastalarında gözlemlenen bir komplikasyon olduğunu söylemek istiyorum Evet erkek hastaların neredeyse yüzde 98'i kısır olabilir Erkek ve kadınlar için fark bu hizmalar var tabi isterseniz erkeklerle başlayalım erkeklerin kısır olmasının sebebi was de France yada sperm kanalı adı verilen kanalların bulunmamasıdır bu kanallar erkek üreme sisteminin bir parçası çizmemi isterseniz testislerle başlayalım süper burada üretilir bir olgu ulaştıklarında ve yukarıya doğru ilerlemeleri gerektiğinde spermleri yukarıya ulaştıran ve Olgunlaşma larını sağlayan bu tüplere gelirler bu tüplere ya da kanallar Avaz de France adı verilir Evet bu kanallar erkek kistik fibrozis hastalarının yüzde 98'in de yoktur bu duruma Vas deferens agenezisi adı verilir gene ses oluşmak anlamına gelen bir kelime arkadaşlar agenez de onu olumsuz yapıyor yani ne oluyor oluşmak demek oluyor bu Bebekler anne karnındayken Kalın mı Evet bu kanalları tıkar ve bu kanallarda gelişmez ler bas de France agenezisi erkeklerdeki kısırlığın sebebidir bu kanalların olmaması sebebiyle spermler gitmeleri gereken yere gidemezler ve olgunlaşamaz lar başka bir değişti sperm üretiminde olmaz kadınlarda ise durum tamamen farklıdır kadınların rm sistemlerine hızlıca çizmem gerekirse şu şekilde çizelim bu rahim ağzı Burası da Rahim bunlarda Yumurtalıklar spermin yumurtayı döllemesi için Rahim ağzından yukarıya çıkması gerekir Ama kistik fibrozis yüzünden Burada bulunan kalın mukus spermlerin ilerlemesini engeller kadınların yumurta üretmesi ve kısır olmaması için beslenmede çok önemlidir ve Kistik fibroziste ki altta yatan beslenme problemi kadınların kısırlığının arkasında yatan bir diğer Bu kadınlar bu durumda yumurta üretiyorlar hamilede kalabilirler Ama bu Teknik olarak oldukça zor Bu arada kistik fibrozis hastalarının kısır olduklarını söylerken hamile kalmalarının zor olduğunu söylemek istiyorum mu hastalarda kısırlaştırılma yapılması anlamında sterilizasyon söz konusu değildir sterilizasyon işlemi uygulanan bir kişi kısırlık tedavisi görse bile çocuk sahibi olamaz ama bizim bahsettiğimiz kısırlık başlığı altında olanlar çocuk sahibi olabilir tam türlü bir çocuk sahibi olmak durumu kısır değil yani arkadaşlar başka bir değişle kadın kistik fibrozis hastalarının rahimleri ne bir embriyo yerleştirip erkeklerin de spermleri alınabilir O halde kistik fibrozis hastalarının yürüyebilecek lerini Ama bunu yapmak için üreme terapileri ne ihtiyaçları olduğunu söylemek doğru olacaktır kistik fibrozis hastası olan bir kadının bebeği taşıması bazen da olabilir neden diyecek olursanız Kistik fibrozisin sebep olduğu beslenme ve diğer komplikasyonlar su yüzüne çıkabilir lerde ondan Evet kısırlık hakkında Sanırım bu kadarı yeterli Sizi bilmem ama bu durumun hastalığın spektrumunda olması Bence oldukça şaşırtıcı sıradaki komplikasyon gastro-intestinal ya da mide bağırsakla ilgili komplikasyonlardan biri bu komplikasyonun adı intususepsiyon yazması da söylemesi de çok zor arkadaşlar heceliyorum intususepsiyon Bu arada bu komplikasyon kistik fibrozis hastası olmasına gerek olmadan genellikle bebeklerde ortaya çıkan bir komplikasyondur kistik fibrozis hastası olanlarsa genellikle ergenlik ya da çocukluk döneminde bu komplikasyonu yaşarlar bu komplikasyon bağırsaklarda ortaya çıkar ve sanırım en güzeli şu şekilde anlatmak olacak bir teleskop düşünün kat bu topla biliyorsunuz değil mi Burası baktığımız kısım bundan sonra gelen parçalar hep bir öncekinden dar olacak bu da teleskobun tamamen açılmış hali olsun Teleskobu katlamak istediğimizde de bu ucundan bu şekilde bastırın ve teleskop katlanır bağırsaklardaki intususepsiyon da aynen buna benzer bağırsakları bu şekilde çizimi İnce bağırsaktan kalın bağırsağı geçmekte olduğumuzu düşünelim bağırsak bu kısımda birden bire katlanıp kalın bağırsağın içine giriyor o anda kan iletimi durur Ve bu çok ağır veren bir durumdur bebekler çok ağlarlar onları susturmak imkânsızdır zaman zaman kendiliğinden geçer bazen hava kullanır yani bağırsağa eski haline getirmek için içeriye hava verilir Bu durumun 12 yaşından sonra sağlıklı bireylerde görülme olasılığı çok nadir olmasına rağmen kistik fibrozis hastalığında sıklıkla rastlanan bir durumdur bir Kistik fibrosis hastasının tedavisinde bu komplikasyonu akıldan çıkarmamak mantıklı olabilir e O senin karın ağrısı şikayetleri varsa kontrol edilmesi gereken durumlardan biri de budur bahsetmek istediğim 3. komplikasyon kemik yoğunluğu ile ilgili bu noktada kemiklerin Klor kanalları ve mukusla ne gibi birincisi olabilir diye düşünüyor olabilirsiniz Evet bu biraz garip bir durum ama kistik fibrozis hastalarının çoğunda osteopeni gözlemlenir osteo kemik beni ise eksiklik anlamına gelir osteopeni kemik yoğunluğunu yeterli olmaması durumudur bu durum kötüleşirse yani Osteoporoz durumuna ilerlerse Bu arada osteoporozun yaşlılarda görüldüğünü yani yaş ilerledikçe kemik yoğunluğu azalması sonucu ortaya çıkan bir hastalık olduğunu söylemek istiyorum osteoporos genç kistik fibrozis hastalarında da karşılaşılan bir durumdur B vitamini kemiklerin gelişimi açısından çok önemlidir Bunu da biliyorsunuz değil mi kemikleriniz için kalsiyum alıyorsanız D vitamini çoğu zaman karşıma eşlik eder ya bu çözünen dört tane vitamin vardır yağda çözünen demek vitaminin emilimi için yağlı bir ortamda bulunması gerektiği anlamına gelir bu vitaminler A D E ve K vitaminleri dir gördüğünüz gibi D vitamini de bu vitaminler arasında ve kistik fibrozis hastalarında yağ emiliminin yetersiz olması onların bu vitamini almalarını da zorlaştırır yağ evin için karaciğerden gelen safra ihtiyacımız var size hemen karaciğeri çizim Klor kanallarının tıkalı olması ve bu kalın nüfus yüzünden karaciğerdeki safra kanallarında tıkanır kistik fibrozis hastalarında safra tuzları yeterli seviyelerde üretilmediği nden vitaminin emilimi zorlaşır bit aminleri Ağız yoluyla olabilirler ama bu vitaminin kana geçmesi anlamına gelmez Bu yüzden de yani yeterli D vitamini alamadıkları için osteopeni gelişir Bu değiştirebileceğiniz bir şey olmadığından kemik yoğunluğunu arttıran diğer şeyleri yapmak mesela egzersiz yapma bu önemlidir Özellikle de ağırlık egzersizleri ve dayanıklı Atron egzersizler verilecek ek gıdalar da vardır Evet bu videoda size Kistik fibrozisin ilk baktı İlk başlangıçta ilk baktığımız akla gelmeyen üç farklı komplikasyonun da bahsettim Bu arada Kistik fibrozisin son derece agresif bir hastalık olduğuna ve vücudun hemen hemen her yerine etkilediğine dikkat çekmek istiyorum demek istediğim Kistik fibrosis dendiğinde akla gelen ve akla ilk olarak akciğer enfeksiyonları ve beslenmeye dayalı rahatsızlıklar gelse de bu komplikasyonları da akıldan çıkarmamak gerekir Bu